Uitgelichte resultaten

15,3 miljoen mensen met een betere voedselinname

6,6 miljoen boerenbedrijven met verhoogde productiviteit en inkomen

612.000 hectare eco-efficiënter gebruikt

113.000 boeren en boerinnen wier landrechten zijn gewaarborgd

1,1 miljoen vrouwen profiteerden van de Nederlandse inzet

Aanvullende bronnen

Beleidsbrief

Lees de beleidsbrief voor voedselzekerheid

Theory of Change

Download PDF-document met de Theory of Change

Inleiding

Het voedselzekerheidsbeleid draagt bij aan de doelen van SDG 2: uitbannen van ondervoeding, verdubbelen van productiviteit en inkomen van kleinschalig producerende boeren en boerinnen, en verduurzamen van voedselproductiesystemen. De urgentie is hoog, want de afgelopen jaren is honger in de wereld weer toegenomen.

Voor Nederland is een realistische bijdrage aanSDG 2 bepaald en vertaald in drie lange termijn doelen die we gerealiseerd willen hebben in 2030:

uitbannen van ondervoeding bij 32 miljoen mensen, met name kinderen;

verdubbelen van productiviteit en inkomen van 8 miljoen kleinschalige voedselproducenten;

verduurzamen van het gebruik van 8 miljoen hectare (bestaande) landbouwgrond.

Naast activiteiten die direct op deze drie doelengericht zijn, werken we ook aan betere randvoorwaarden voor voedselzekerheid.Het gaat daarbij om kennis en capaciteit, landgebruiksrechten en de positie vanvrouwen, in samenhang met andere sectoren en thema’s. In deze rapportage brengen we ook daarvan een aantal resultaten in beeld.

Resultaten 2019

Nederland bereikte in 2019 opnieuw een grootaantal ondervoede mensen en kleinschalig producerende boeren met veel positieve effecten: verbeteringen in voedselinname, productiviteit, markttoegang,landgebruik en schokbestendigheid.

In deze rapportage belichten we ook een drietal randvoorwaarden voor voedselzekerheid: landgebruiksrechten, positie van vrouwen en kennis en innovatie. De resultaten wijzen uit dat ook hieraan substantieel wordt bijgedragen. Het aantal hectares landbouwgrond met duurzaam gebruik bleef in2019 achter bij de doelstelling, omdat betreffende programma’s deels nog inontwikkeling zijn. Dit krijgt in de komende periode meer aandacht.

Resultaatgebieden

Ondervoeding Landbouw Ecologische duurzaamheid Randvoorwaarden

Uitgelicht project voedsel- en voedingszekerheid

Project d’Appui à la Productivité Agricole au Burundi (PAPAB)

De Nederlandse ambassade in Burundi ondersteunt het Project d’Appui à la Productivité Agricole au Burundi (PAPAB). Dit project werkt volgens de PIP (Plan Intégré Paysan)-methode. Door het maken van een toekomstplan worden kleinschalige boerenhuishoudens in plaats van boeren bij gebrek aan beter”, trotse en gemotiveerde “duurzame ondernemers’’. Met zo’n plan kunnen ze investeren in bodemvruchtbaarheid en hun boerenbedrijf veerkrachtiger maken; en daarmee hun toekomstige voedselproductie zeker stellen. Via de PIP-methode hebben 37.400 boerenhuishoudens hun productie en inkomen kunnen verhogen. Bovendien worden 18.700 hectares land eco-efficiënter gebruikt.

Voor de verdere opschaling maakt het project gebruik van een digitaal platform. Huishoudens krijgen een online account met toegangsmogelijkheden tot onder andere (micro)financiering, informatie over de markt, weersverwachting, online betalingen, et cetera. Intussen zijn al meer dan 1 miljoen huishoudens geregistreerd op dit platform.

Ondervoeding

Twee Keniaanse vrouwen koken een gezonde maaltijd. Credits: Clean Cooking Alliance

Bijdrage aan het uitbannen van ondervoeding in 2030

Nederland streeft ernaar om in de periode tot 2030 een einde te maken aan de ondervoeding van 32 miljoen mensen, met name kinderen. Verbetering van voedselinname, betere toegang tot voedsel en vergroting van de schokbestendigheid van de voedselvoorziening zijn noodzakelijk om ondervoeding uit te bannen. In de rapportageperiode zijn 20,8 miljoen mensen, vooral kinderen, direct bereikt via door Nederland gesteunde voedingsactiviteiten. Binnen die groep was met name sprake van verbetering vande voedsel inname. Structureel betere toegang tot voedsel, bijvoorbeeld via markten, en schokbestendigheid werden bij een beperkter aantal mensen vastgesteld.In de resultaten is dit terug te zien in de meer structurele indicatoren die betrekking hebben op toegang tot voeding en schokbestendigheid.

Resultaatgebied openen

Twee Keniaanse vrouwen koken een gezonde maaltijd. Credits: Clean Cooking Alliance

Over de rapportageperiode van dit jaarverslag werden dankzij de Nederlandse inzet 20,8 miljoen mensen (met name jonge kinderen en hun moeders) direct bereikt met voedingsactiviteiten, zoals screening op ondervoeding, therapeutische voeding voor ernstige ondervoede kinderen, verstrekking van voedingssupplementen en extra vitaminen, ontwormingskuren en voedingsadvies en voorlichting over gezonde voeding. Binnen deze bereikte groep kon voor 15,3 miljoen mensen een daadwerkelijk verbeterde voedselinname vastgesteld worden. Dit cijfer ligt zo'n 30% hoger dan de gerapporteerde cijfers van vorig jaar en is daarmee terug op het niveau van twee jaar geleden. Dit komt onder andere doordat een UNICEF-programma dat in 2018 is opgestart boven verwachting goed loopt. Daarnaast zijn er ten opzichte van 2018 ook meer programma’s vanuit ambassades die een bijdrage leveren aan deze voedingsindicator. Voeding krijgt meer aandacht in de programma’s. Er zijn ook meer structurele verbeteringen van de voedselsituatie gerealiseerd, weliswaar voor een kleinere groep: 440.000 mensen kregen betere toegang tot voedsel en 171.000 mensen werden schokbestendiger (voor bijvoorbeeld hogere voedselprijzen). De einddoelstelling, een duurzaam betere voedingssituatie voor 32 miljoen kinderen in 2030, is gezien deze tussenstand haalbaar, maar er zal meer moeten worden gewerkt aan structurele verbetering van de voedselomgeving.

Resultaten

Indicator

Aantal mensen (vooral kinderen) met een betere voedselinname

Voortgang

Op schema

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel mensen, met name kinderen, direct behandeld zijn voor (ernstige) ondervoeding. Behandelingen voor ondervoeding bestaan uit het verstrekken van aanvullende voeding, extra vitamines, ontwormingsbehandeling of een combinatie daarvan.

In 2019 zijn er in totaal 20,8 miljoen mensen bereikt. Binnen deze groep kon bij 15,3 miljoen mensen een verbeterde voedselinname op korte termijn worden vastgesteld.

De door Nederland ondersteunde voedingsprojecten hebben in 2019 geresulteerd in een aantoonbare verbetering van de voedselinname van 15,3 miljoen mensen, waarvan het merendeel kinderen. Na een daling in 2018 (11,4 miljoen) zijn we hiermee terug op het niveau van 2017 (15,5 miljoen). Dit is onder andere te verklaren doordat een UNICEF-programma dat vorig jaar is gestart boven verwachting goed loopt. Let wel, dit resultaat betreft nog niet de beoogde uiteindelijke Nederlandse bijdrage aan SDG 2: het duurzaam uitbannen van ondervoeding voor 32 miljoen mensen in 2030.

Indicator

Aantal mensen met betere toegang tot voedsel

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel mensen hebben geprofiteerd van een betere lokale voedselvoorziening, bijvoorbeeld door de aanleg van moestuinen of een meer divers aanbod in dorpswinkels, en/of actieve ondersteuning in het verkrijgen van voedsel.

In 2019 zijn in totaal 20,8 miljoen mensen bereikt. Binnen deze groep kon bij 440.000 mensen een verbeterde toegang tot een gezonder of meer divers aanbod van voedsel worden vastgesteld.

De door Nederland ondersteunde voedingsprojecten hebben in 2019 gezorgd voor een betere toegang tot voedsel voor 440.000 mensen, iets minder dan het jaar ervoor. Dit is slechts 2% van het totale bereik. Het gaat hier, anders dan bij directe voedselinname, om meer structurele en dus relatief moeilijker op korte termijn te realiseren verbeteringen in de voedselomgeving. Om de uiteindelijke doelstelling in 2030 te halen zal dit percentage de komende jaren, wanneer de betreffende programma’s langer in uitvoering zijn, omhoog moeten gaan. Bovendien betreft dit resultaat nog niet de uiteindelijk beoogde Nederlandse bijdrage aan SDG 2: het duurzaam uitbannen van ondervoeding voor 32 miljoen mensen in 2030.

Indicator

Aantal mensen waarvan de voedingssituatie bestendiger is tegen schokken en stress

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel mensen geprofiteerd hebben van verbeteringen in hun omgeving waardoor ze wat betreft voeding minder kwetsbaar zijn. Hun voedingssituatie wordt versterkt door het opbouwen van buffers voor periodes van tekorten, door droogtebestendige water- en sanitaire voorzieningen en door verbeterde gezondheid en hygiëne.

In 2019 zijn er in totaal 20,8 miljoen mensen bereikt. Binnen deze groep is een verbeterde schokbestendigheid van de voedingssituatie voor 171.000mensen vastgesteld.

De door Nederland ondersteunde voedingsprojecten hebben in 2019 gezorgd voor een stabielere voedingssituatie voor meer dan 170.000 mensen. Dit is minder dan 1% van het totale bereik en aanzienlijk minder dan vorig jaar (3 miljoen), toen een UNICEF-project in de eindfase eenmalig hoog scoorde op deze indicator. Het gaat hier, anders dan bij directe voedselinname, om structurele en dus meer complexe verbeteringen in de voedselomgeving, ook voor de lange termijn. Om de uiteindelijke doelstelling in 2030 te halen zal dit percentage de komende jaren, wanneer de betreffende programma’s langer in uitvoering zijn, omhoog moeten gaan. Bovendien betreft dit resultaat nog niet de uiteindelijk beoogde Nederlandse bijdrage aan SDG 2: het duurzaam uitbannen van ondervoeding voor 32 miljoen mensen in 2030.

Workforce Nutrition

Workforce Nutrition

Het Workforce Nutrition programma van de Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN) streeft naar een betere voeding voor werknemers en kleinschalige boerenfamilies. In samenwerking met bedrijven wordt gewerkt aan zowel het verbeteren van het aanbod, als aan het creëren van de vraag naar gezonde voeding. Bijvoorbeeld in Kenia waar, in samenwerking met de Kenya Tea Development Agency, boeren en boerinnen, voedselverkopers en gezondheidsmedewerkers worden getraind op gebied van gezonde voeding. Sociale media en radio worden daarbij ingezet om de boodschap te versterken. Onderzoek laat zien dat ook bedrijven hier uiteindelijk van profiteren, aangezien ijzertekort, onder- of overgewicht en overslaan van maaltijden leiden tot een lagere werkcapaciteit en productiviteit. Het Workforce Nutrition programma bereikt rond de 190.000 werknemers en boerenfamilies in de thee sector in India, Kenia en Malawi, in de cacao sector in Ghana, in de kledingsector in Bangladesh en in verschillende sectoren in Mozambique.

Op de foto: Een deelneemster aan het programma in Kenia laat trots haar eigen moestuin zien. Credits: Mirjam van der Zijden, GAIN

Netherlands Working Group on international Nutrition

De NWGN is een Nederlands platform voor maatschappelijke organisaties, kennisinstituten, private-sectorbedrijven en overheden die internationaal actief zijn op het gebied van voeding

Landbouw

Een boer en een boerin verbouwen groenten in Burundi. Credit: Lisa Murray

Bijdrage aan verdubbeling van productiviteit en inkomen van kleinschalige producerende boerenbedrijven in 2030

Nederland streeft naar een verdubbeling van de productiviteit en inkomens van 8 miljoen kleinschalige voedselproducenten in 2030. De door Nederland gesteunde landbouwprojecten richten zich op kleinschalige boerenbedrijven met als doel verbetering van hun productiviteit, ketenontwikkeling en markttoegang, om zo een eind te maken aan armoede op het platteland. Ook wordt gewerkt aan het schokbestendiger maken van de kleinschalige voedsellandbouw. In de rapportageperiode zijn 19,2 miljoen boerenbedrijven bereikt. Binnen die groep verbeterde met name productiviteit en inkomen en de toegang tot markten. Ook is een groot aantal boerenbedrijven schokbestendiger geworden.

Resultaatgebied openen

Een boer en een boerin verbouwen groenten in Burundi. Credit: Lisa Murray

Over de rapportageperiode van dit jaarverslag werden dankzij de Nederlandse inzet 19,2 miljoen kleinschalige voedselproducenten direct ondersteund met agronomisch advies, verbeterd zaaigoed en betere meststoffen, financiële diensten, meteorologische informatie en nieuwe of verbeterde toegang tot markten. Binnen de bereikte groep werd bij 6,6 miljoen boerenbedrijven een toegenomen productiviteit en/of inkomen vastgesteld. Ook toegang tot markten (bij 5,6 miljoen) en schokbestendigheid (bij 2,5 miljoen) verbeterden voor een groot aantal boeren en boerinnen. Dit is meer dan een verdubbeling in vergelijking met afgelopen jaren, wat te danken is aan het feit dat een groot programma van het International Fund for Agricultural Development (IFAD) zijn impactrapportage over de afgelopen drie jaar in het rapportagejaar heeft voltooid. De einddoelstelling, duurzame verdubbeling van productiviteit en inkomen van 8 miljoen boerenbedrijven in 2030, is gezien deze tussenstand haalbaar.

Resultaten

Indicator

Aantal boerenbedrijven met verhoogde productiviteit en inkomen

Voortgang

Op schema

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel boeren en boerinnen hun productiviteit en inkomen hebben verbeterd. Dit is het resultaat van training, advies, technologie en organisatorische ondersteuning. Ook verbeteringen op het gebied van infrastructuur, landbouwmaterialen en financiële diensten dragen hieraan bij.

In 2019 zijn in totaal 19,2 miljoen boeren en boerinnen bereikt. Binnen deze groep is bij 6,6 miljoen van hen een verhoging van productiviteit en/of inkomsten op korte termijn vastgesteld.

Met behulp van door Nederland gesteunde landbouwprojecten hebben 6,6 miljoen boerenbedrijven in 2019 hun productiviteit en inkomen kunnen verhogen. Vergeleken met 2018 is dit een verdriedubbeling. Dit is te danken aan het feit dat een groot programma van het International Fund for Agricultural Development (IFAD) zijn impactrapportage over de afgelopen drie jaar in het rapportagejaar heeft voltooid. Let wel, dit resultaat betreft nog niet de uiteindelijk beoogde Nederlandse bijdrage aan SDG 2: duurzame verdubbeling van productiviteit en inkomen van 8 miljoen boeren en boerinnen in 2030.

Indicator

Aantal boerenbedrijven met betere markttoegang

Voortgang

Op schema

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel boeren en boerinnen betere markttoegang hebben gekregen. De toegang kan verbeterd worden door aanpassing van infrastructuur, ontwikkeling van een voedselketen of versterking van georganiseerde inkoop en afzet.

In 2019 zijn in totaal 19,2 miljoen boeren en boerinnen bereikt. Binnen deze groep is bij 5,6 miljoen van hen verbeterde toegang tot markten vastgesteld.

De door Nederland gesteunde landbouwprojecten droegen in 2019 bij aan betere markttoegang voor 5,6 miljoen boeren en boerinnen. In vergelijking met 2018 is dit een ruime verdubbeling. Deze stijging is te danken aan het feit dat een groot programma van het International Fund for Agricultural Development (IFAD) zijn impactrapportage over de afgelopen drie jaar in het rapportagejaar heeft voltooid. Let wel, dit resultaat betreft nog niet de uiteindelijk beoogde Nederlandse bijdrage aan SDG 2: duurzame verdubbeling van productiviteit en inkomen van 8 miljoen boeren en boerinnen in 2030.

Indicator

Aantal boerenbedrijven dat bestendiger geworden is tegen schokken en stress

Voortgang

Op schema

Klimaatverandering zorgt voor extra druk op landbouwbedrijven. Temperatuurstijgingen, hevige regenval, droogte of nieuw ongedierte resulteren in slechte oogsten. Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel boeren en boerinnen bestendiger zijn geworden tegen dit soort stress en schokken. Gebruikte methodes zijn klimaatslimme technieken, zoals het planten van droogteresistente gewassen, druppelirrigatie en warmtebestendige opslagfaciliteiten.

In 2019 zijn in totaal 19,2 miljoen boeren en boerinnen bereikt. Binnen deze groep is bij 2,5 miljoen van hen verbeterde bestendigheid tegen schokken en stress vastgesteld.

De door Nederland gesteunde landbouwprojecten droegen in 2019 bij aan een betere schokbestendigheid van 2,5 miljoen boeren. Dit is een verviervoudiging ten opzichte van 2018, te danken aan het feit dat een groot programma van het International Fund for Agricultural Development (IFAD) zijn impactrapportage over de afgelopen drie jaar in het rapportagejaar heeft voltooid. Dit programma besteedde speciaal aandacht aan klimaatadaptatie voor kleinschalige boeren en boerinnen. Let wel, dit resultaat betreft nog niet de uiteindelijk beoogde Nederlandse bijdrage aan SDG 2: duurzame verdubbeling van productiviteit en inkomen van 8 miljoen boeren en boerinnen in 2030.

Integrated Seed Sector Development Programme (ISSD)

Het Integrated Seed Sector Development Programme (ISSD) werkt aan het verbeteren van toegang tot kwalitatief goed zaaizaad, onder meer in Oeganda waar uiteindelijk 300.000 kleinschalige voedselproducenten hun opbrengsten, inkomsten en weerbaarheid zullen kunnen verhogen. Het gebruik van kwaliteitszaden wordt bevorderd door middel van publiciteitscampagnes, demonstraties en door het zaaizaad dichter bij de boeren en boerinnen te brengen. Om aan de stijgende vraag naar kwaliteitszaad te voldoen worden boerengemeenschappen ondersteund om zaadbedrijfjes op te zetten. Specifiek voor groentegewassen is het project publiek-private partnerschappen aangegaan met Nederlandse zaaizaadbedrijven die hoogwaardig materiaal beschikbaar hebben. Om dit materiaal goed te gebruiken worden kleinschalige groentetelers getraind om optimaal te kunnen produceren en hoge oogsten te halen.

AgriProFocus

AgriProFocus is een netwerk dat boeren(bedrijven), maatschappelijke organisaties, kennisinstituten en overheden samenbrengt. Dit netwerk streeft naar verbinding tussen ontwikkelingswerk en agribusiness. Nederland ondersteunt dit netwerk.

CGIAR

CGIAR brengt organisaties bij elkaar die betrokken zijn bij onderzoek naar een voedselzekere toekomst. Nederland is een van de donoren van CGIAR.

Ecologische duurzaamheid

Herstel van weidegronden in Niger. Credits: DryDev.

Bijdrage aan verduurzaming van landgebruik

Nederland streeft naar ecologisch duurzaam gebruik van minimaal 8 miljoen hectare (bestaande) landbouwgrond in 2030. De door Nederland gesteunde projecten richten zich op slimmer gebruik van natuurlijke hulpbronnen, verbeterd landschaps- en stroomgebiedbeheer en het schokbestendiger maken van landbouwgrond. In de rapportageperiode is via de verschillende projecten in totaal 673.000 hectare bereikt, wat in bijna alle gevallen geleid heeft tot een duurzamer en efficiënter landgebruik. Verbetering van beheer van het omringende landschap of stroomgebied, en het schokbestendiger maken van landbouwgrond, zijn op minder grote schaal gerealiseerd.

Resultaatgebied openen

Herstel van weidegronden in Niger. Credits: DryDev.

Over de rapportageperiode van dit jaarverslag is dankzij de Nederlandse inzet 673.000 hectare landbouwgrond bereikt. Dit is tot stand gebracht met duurzame praktijken, zoals geïntegreerd bodemvruchtbaarheidsbeheer, agroforestry, gewasrotatie en beter watermanagement. Voor 612.000 hectare kon een daadwerkelijk eco-efficiënter gebruik worden vastgesteld. Dit is een lichte daling ten opzichte van vorig jaar, onder andere omdat een groot programma in Ethiopië dit jaar wat minder heeft gerapporteerd. Een beter beheer van omringend landschap (voor 43.000hectare) en betere agro-ecologische schokbestendigheid (voor 118.000 hectare) werden op aanzienlijk minder grote schaal gerealiseerd. Niettemin zijn beide licht gestegen ten opzichte van vorig jaar. Al met al nog steeds te weinig om de 2030-doelstelling van 8 miljoen hectare volledig duurzaam gebruikt land te kunnen halen. Recent zijn daarom verschillende programma’s gestart die expliciet gericht zijn op ecologisch duurzaam landgebruik, zoals een programma voor klimaatslimme landbouw- en ketenontwikkeling in Oost-Afrika. Ook het Drylands Sahel Program zal bijdragen aan het halen van deze doelstelling. Resultaten daarvan worden de komende jaren verwacht.

Resultaten

Indicator

Aantal hectares landbouwgrond dat eco-efficiënter wordt gebruikt

Voortgang

Op schema

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel hectare land bebouwd wordt met methodes die efficiën omgaan met bodem, water en mest.

In 2019 is in totaal 673.000hectare landbouwgrond bereikt. Voor 612.000 hectare is vastgesteld dat het gebruik eco-efficiënter is geworden. Dit is een lichte stijging ten opzichte van vorig jaar. Recent is een programma gestart voor klimaatslimme landbouw in Oost-Afrika. Ook het Drylands Sahel Program zal bijdragen aan het halen van deze doelstelling.

Met behulp van door Nederland gesteunde landgebruiksprojecten werd 612.000hectare landbouwgrond in 2019 eco-efficiënter gebruikt. Dit is een lichte afname ten opzichte van 2018, en enigszins aan de lage kant gezien de uiteindelijk door Nederland beoogde bijdrage aan SDG 2: 8 miljoen hectare volledig duurzaam gebruikt land in 2030.

Indicator

Aantal hectares landbouwgrond waarvan de natuurlijke omgeving beter wordt beheerd

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij van hoeveel hectare landbouwgrond het beheer van de natuurlijke omgeving is verbeterd. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan voor stroomgebieden, landschappen en graasgronden.

In 2019 is in totaal 673.000 hectare landbouwgrond bereikt. Voor 43.000 hectare grond is vastgesteld dat het natuurlijke gebied rondom de landbouwgrond beter wordt beheerd. Een beperkt resultaat, maar wel aanzienlijk beter dan vorig jaar. Recent zijn enkele programma’s gestart die expliciet gericht zijn op ecologisch duurzaam landgebruik, waarbij ook aandacht zal uitgaan naar landschapsbeheer. Ook het Drylands Sahel Program zal bijdragen aan het halen van deze doelstelling.

Met behulp van door Nederland gesteunde landgebruiksprojecten is 43.000 hectare natuurlijke omgeving rondom landbouwgebied in 2019 beter beheerd. Dit is aanzienlijk meer dan in 2018, maar nog steeds te laag gezien de uiteindelijk door Nederland beoogde bijdrage aan SDG 2: 8 miljoen hectare volledig duurzaam gebruikt land in 2030.

Indicator

Aantal hectare landbouwgrond dat bestendiger is geworden tegen schokken en stress

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel hectare landbouwgrond bestendiger is tegen schokken en stress.

In 2019 is er in totaal 673.000 hectare landbouwgrond bereikt. Hiervan is 118.000 hectare bestendiger gemaakt tegen stress en schokken.

Dit is een beperkt resultaat, dat wel licht gestegen is ten opzichte van vorig jaar. Recent is een programma gestart voor klimaat-slimme landbouw in Oost-Afrika. Ook het Drylands Sahel Program zal bijdragen aan het halen van deze doelstelling.

Door Nederland gesteunde landgebruiksprojecten droegen in 2019 bij aan een betere schokbestendigheid van 118.000 hectare. Dit is iets meer dan in 2018, maar nog steeds te laag gezien de uiteindelijk door Nederland beoogde bijdrage aan SDG 2: 8 miljoen hectare volledig duurzaam gebruikt land in 2030.

Drylands Development Program

Regenafhankelijke landbouw en veehouderij in droge gebieden is risicovol. Boeren en boerinnen weten van tevoren nooit of er in de doorgaans korte regentijd voldoende regen zal vallen om een goede oogst te krijgen. De gevoeligheid van akkerbouw- en graasgronden voor overexploitatie en degradatie is hoog en de bestaanszekerheid voor arme boerengezinnen kwetsbaar. Het Drylands Development Program (DryDev) ondersteunt boeren, boerinnen en dorpsgemeenschappen bij het duurzaam beheren en gebruiken van land en water. Dit gebeurt door verbeterde landbouwtechnieken, het tegengaan van erosie en het opvangen van wegspoelend water om de grondwaterstand op peil te houden. Kleinschalige irrigatie gaat dan tot de mogelijkheden behoren. Ook wordt gewerkt aan de verwerking van landbouwproducten en aan meer markttoegang om inkomens te verhogen.

Geodata for Agriculture and Water (G4AW)

G4AW verbindt belangrijke actoren in de voedselproductieketen en biedt hen informatie over klimaat en adviezen voor de landbouw.

Climate Resilient Agribusiness for Tomorrow (CRAFT)

CRAFT verhoogt klimaat-slimme voedselproductie in Kenia, Oeganda en Tanzania.

Randvoorwaarden

Betere randvoorwaarden voor voedsel- en voedingszekerheid

Betere randvoorwaarden leveren een indirecte bijdrage aan het behalen van de einddoelen voor SDG 2. Nederland is onder meer actief op het gebied van:
Landgebruiksrechten
Verbetering van kennis van en toegang tot technologie voor boeren en boerinnen
verbetering van de positie van vrouwen binnen de landbouw

Voor deze drie randvoorwaarden zijn geen streefwaarden vastgesteld. De resultaten kunnen wel vergeleken worden met die van vorig jaar.

Resultaatgebied openen

Randvoorwaarden voor het goed functioneren van landbouwvoedselsystemen zijn van groot belang om de einddoelen van SDG 2 te realiseren. Denk aan beleid, instituties, (on)gelijkheid en toegang tot kennis en diensten. Voor deze resultatenrapportage is gekozen voor drie randvoorwaarden die het meest direct aansluiten bij het Nederlandse voedselzekerheidsbeleid.

De eerste randvoorwaarde is het waarborgen van landgebruiksrechten. Deze zijn essentieel om de veiligheid van investeringen van boeren, en vooral van boerinnen, te garanderen en op die manier meer zekerheid te creëren voor de lange termijn.

De tweede randvoorwaarde is toegang tot kennis en technologieën. Training en advies op maat die past bij de context waarin boeren en boerinnen werken, is van groot belang om bijvoorbeeld de productiviteit te verhogen of verliezen te beperken. Dat geldt ook voor onderzoek en ontwikkeling van innovaties. Om dit te bereiken ondersteunt Nederland wereldwijd organisaties voor onderzoek, opleidingen en trainingen.

De derde randvoorwaarde is gender, een dwarsdoorsnijdend speerpunt in het Nederlandse ontwikkelingsbeleid en als zodanig van belang binnen de hele breedte van de inzet op voedselzekerheid. Het gaat er daarbij om dat vrouwen worden bereikt, dat zij profiteren van interventies én dat hun positie in landbouw en voedselketens wordt versterkt (empowerment).

Resultaten

Indicator

Aantal boeren en boerinnen waarvoor landgebruiksrechten is gewaarborgd

Voortgang

N.v.t.

113.000

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel boeren en boerinnen een formele titel of ander recht hebben verkregen dat de toegang tot land garandeert. Dit maakt veilig investeren mogelijk en biedt hen meer kansen op een stabiel inkomen.

Gewaarborgde landgebruiksrechten zijn belangrijk voor duurzame ontwikkeling en het veiligstellen van investeringen in landbouw. Met behulp van door Nederland ondersteunde projecten hebben 113.000 mensen in 2019 landgebruiksrechten verkregen. Dit is vergelijkbaar met het resultaat van 2018. Inmiddels is een nieuw programma van start gegaan, waarin landgebruiksrechten voor vrouwen als resultaatsgebied speciale aandacht krijgen. Ook steunt Nederland verschillende relevante internationale netwerken op dit gebied zodat ervaringen en kennis breed gedeeld worden.

Indicator

Aantal boerenbedrijven dat voorzien is van nieuwe kennis, technologieën en/of vaardigheden

Voortgang

N.v.t.

3,1 miljoen

Om de voortgang te beoordelen houdt Nederland bij hoeveel kleinschalig producerende boerenbedrijven toegang hebben tot nieuwe kennis, technologieën en/of vaardigheden. Deze toegang komt onder meer tot stand via training, advies of gebruikmaking van nieuwe methodes of technologie.

Betere kennis en technologieën zijn belangrijk voor de ontwikkeling van boerenbedrijven. In 2019 hebben dankzij Nederlandse steun 3,1 miljoen boerenbedrijven toegang gekregen tot nieuwe kennis, technologieën, vaardigheden of een combinatie hiervan. Dit is een forse toename in vergelijking met het resultaat van 2018 (0,5 miljoen), onder meer te danken aan resultaten met betrekking tot adoptie van kennis van de Consultative Group on Agricultural Research (CGIAR).

Indicator

Aantal vrouwen met versterkte positie in de landbouw

Voortgang

N.v.t.

1,1 miljoen

Gender is een speerpunt in het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Verschillende projecten hebben vrouwen als doelgroep bij landbouw- en voedingsinterventies. Uitgangspunt is dat van het totaal aantal bereikte boeren minstens de helft uit vrouwen bestaat. Een stap verder gaat de vraag in hoeverre deze bereikte vrouwen hun positie hebben kunnen versterken. Daarvan zal de komende jaren een preciezer beeld worden gegeven aan de hand van een internationaal gevalideerde methode (de Women Empowerment in Agriculture Index) of soortgelijke methodologieën.

Dit jaar hebben 1,1 miljoen vrouwen baat gehad bij door Nederland gesteunde landbouwprojecten. Dat is een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar, maar nog steeds ver beneden het aantal dat verwacht mag worden op basis van het totaal aantal bereikte boeren en boerinnen, dit jaar 19,2 miljoen. De reden is dat veel activiteiten nog steeds niet in staat zijn om data te leveren die uitgesplitst zijn naar sekse. De verwachting is dat het aantal vrouwen dat bereikt wordt de komende jaren zal toenemen doordat bij nieuwe activiteiten disaggregatie van resultaten als eis wordt gesteld, conform de Kamerbrief voedselzekerheid van juni 2019.

Plantwise

Ziekten en plagen zijn wijdverbreid in de landbouw in ontwikkelingslanden, maar de toegang tot hoogwaardige informatie over duurzame gewasbescherming is verre van voldoende. Sinds 2011 werkt CABI met het globale programma Plantwise aan de verbetering van landbouwadvies en gewasbescherming. Plantwise vertaalt wetenschappelijke kennis in bruikbare praktijkadviezen, die via eenvoudige, praktische methoden toegankelijk zijn voor kleinschalige voedselproducenten. Plantwise introduceert ‘plant clinics’, zodat getrainde voorlichters (‘plantendokters’) boeren en boerinnen effectief kunnen adviseren over het beheersen van ziekten en plagen op hun akkers. De baten van het programma overtreffen ruim de kosten en er zijn zichtbare effecten op de levensstandaard van deelnemende huishoudens. Plantwise heeft inmiddels meer dan 40 miljoen boeren en boerinnen in 34 landen bereikt, waardoor ze meer kunnen produceren en verdienen, terwijl ze minder gebruik maken van giftige bestrijdingsmiddelen.

Securing Women’s Land Rights in Africa

Het onderzoek naar landgebruiksrechten voor vrouwen in Kenia, Mozambique, Malawi en Senegal is uitgezet door LANDac en gefinancierd door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Op deze website zijn alle resultaten van dit onderzoek te vinden.

LANDac

LANDac is de Nederlandse academie voor landgebruiksrechten. De academie brengt netwerken samen, deelt informatie en doet onderzoek naar land-gerelateerde conflicten en ongelijkheden op het gebied van landgebruiksrechten

Food & Business Knowledge Platform

Het Food & Business Knowledge Platform streeft naar het samenbrengen van actoren uit verschillende sectoren die werken aan landbouw en voedsel. Hun kennis wordt gebundeld en gedeeld en draagt zo bij aan de verbetering van beleid en uitvoering op dit gebie

Achtergrond informatie thema voedsel- en voedingszekerheid

Achtergrond

De Nederlandse inzet op voedselzekerheid leidt tot verbeteringen voor mensen op het gebied van voeding, landbouw en gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Dat zijn stappen in de goede richting. Met die verbeteringen wordt nog niet zichtbaar in welke mate dit helpt om de Nederlandse bijdrage aan de SDG 2-einddoelen te halen: een blijvende gezonde voeding (voor 32 miljoen mensen), een verdubbeling van productiviteit en inkomen (voor 8 miljoen boeren) en een volledig duurzaam gebruik van land en water (op 8 miljoen hectare). Die uiteindelijke, lange termijn uitkomsten zijn nu in veel gevallen nog onvoldoende vast te stellen. We streven ernaar om vanaf volgend jaar, op basis van internationaal gevalideerde impactindicatoren, jaarlijks een preciezer beeld te schetsen van de voortgang in het behalen van die einddoelstellingen. We gaan indicatoren gebruiken die niet alleen laten zien of iets wel of niet verbeterd is, maar ook, voor zo ver mogelijk, in welke mate iets beklijft. Scores op die indicatoren zullen voor startende activiteiten aanvankelijk nog laag zijn, maar met de jaren gaan stijgen als de impact toeneemt.

Aanvullende bronnen

Op de begrotingswebsite kunt u precies terugvinden hoe het budget voor 2019 is onderverdeeld en welke projecten ermee gefinancierd zijn.

  1. Bezoek de website
    Programma begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
  2. Selecteer het begrotingsjaar 2019
Themapagina Voedselzekerheid op Rijksoverheid

Op deze pagina kunt u meer lezen over het Nederlandse beleid voor wereldwijde voedselzekerheid

Facebookpagina

Volg dit thema op Facebook

Video voedseluitdaging voor 2030

In deze video wordt uitgelegd hoe Nederland samen met partners de voedseluitdaging voor 2030 aanpakt.

Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling 2 (SDG 2): Geen honger

Nederland draagt bij aan het behalen van SDG 2. Op deze pagina vindt u een overzicht van alle doelstellingen van SDG 2 en de wereldwijde voortgang.

Uitgaven per kanaal

Metric

Dit zijn de financiële uitgaven van het kalenderjaar 2019. Dit komt niet volledig overeen met de resultaten op deze pagina die verzameld zijn tussen oktober 2018 - oktober 2019. Meer informatie hierover vindt u onder 'Over de Resultatenrapportage'.