Uitgelichte resultaten

Ruim € 387,5 miljoen voor humanitaire hulp

Meer internationale aandacht voor geestelijke zorg en psychosociale steun

25% van de Country-Based Pooled Funds voor lokale organisaties

Steun voor 18 innovaties uit de humanitaire sector

Aanvullende bronnen

Beleidsbrief

Lees het nieuwe beleidskader Mensen eerst: Nederlandse koers humanitaire diplomatie en noodhulp

Inleiding

Oorlog en instabiliteit in combinatie met klimaatverandering en economische crises leiden ertoe dat steeds meer mensen afhankelijk zijn van humanitaire hulp. De toename van noden en complexiteit van humanitaire crises vraagt om een flexibel en krachtig systeem dat op een effectieve manier kan reageren.

Voor het bieden van levensreddende hulp werkt Nederland samen met VN-organisaties, het Rode Kruis, het START Fonds en de Dutch Relief Alliance. Hierbij is specifieke aandacht voor kwetsbare groepen, zoals vrouwen, kinderen en mensen met een handicap of geestelijke gezondheidsproblemen. Ook is er aandacht voor het feit dat noodhulp alomvattend is. Hulp gaat over meer dan voedsel, medische zorg en onderdak. Psychosociale hulp en geestelijke gezondheidszorg, onderwijs en seksuele en reproductieve gezondheid en reproductieve rechten zijn evengoed van belang. Daarnaast zet Nederland zijn politieke invloed in om op te komen voor de belangen van mensen in nood en ervoor te zorgen dat humanitaire organisaties ongehinderd hun werk kunnen doen.

Het huidige klimaat waarin humanitaire organisaties opereren – gekenmerkt door toenemende noden en complexiteit – vereist verbetering van de efficiëntie en effectiviteit van hulp. Nederland investeert daarom in:

versterking van de capaciteit van nationale en lokale organisaties voor het bieden van noodhulp;

innovatie van de humanitaire respons;

verbetering van coördinatie, transparantie en leiderschap binnen het systeem.

Resultaten 2019

In humanitaire termen verliep 2019 slechter dan voorzien. Er waren meer mensen in nood dan ingeschat aan begin van het jaar: 166,5 miljoen. Daarvoor waren verschillende redenen: voortslepende gewelddadige conflicten en (geo)politieke instabiliteit, extreem weer door klimaatverandering, plotseling uitbrekende infectieziektes en economische onzekerheid. Nederland stelde financiering beschikbaar voor verzachting van noden in onder andere Jemen, Somalië, Syrië en Zuid-Soedan.

Nederland zette politieke invloed in voor geestelijke gezondheid en psychosociale steun als onderdeel van noodhulp. Ook richtte Nederland zich op bescherming van de belangen van mensen in nood. Meer over financiële en diplomatieke inzet voor noden en burgerbescherming onder Crisis respons.

Om paraatheid en reactie op humanitaire noden te verbeteren, investeerde Nederland in versterking van responscapaciteit van lokale en nationale organisaties. Meer hierover in het hoofdstuk Paraatheid.

Minister Kaag trad op als Eminent Person voor de Grand Bargain, een akkoord tussen donoren en humanitaire organisaties om efficiëntie en effectiviteit van het humanitaire systeem te verbeteren. Ook investeerden we in innovatieprojecten ter verbetering van efficiëntie en kwaliteit van noodhulp. Zie ook hoofdstuk Effectief humanitair systeem.

Resultaatgebieden

Crisisrespons Paraatheid Effectief humanitair systeem

Uitgelicht project humanitaire hulp

Conferentie Mind the Mind Now in Amsterdam

In oktober 2019 bracht Nederland ministers, ervaringsdeskundigen, humanitaire organisaties, maatschappelijk middenveld, hulpverleners en wetenschappers bijeen om de noodzaak en voordelen van integratie van psychosociale steun in humanitair werk te bespreken. In de Amsterdam Verklaring zijn aanbevelingen aangenomen over kansen en mogelijkheden. De extra politieke aandacht die de conferentie opleverde heeft geleid tot het besluit binnen de VN om geestelijke gezondheid en psychosociale steun tot taak te maken voor alle organisaties die hulp verstrekken in crises. Ook droeg de conferentie bij aan voorbereidingen voor een resolutie die in december is aangenomen door de Rode Kruis/Rode Halve Maan-beweging. Deze resolutie roept leden van de beweging op om psychosociale steun in hun werk mee te nemen en om staf en vrijwilligers bij te scholen. Capaciteitsversterking op gebied van MHPSS is een belangrijk aandachtspunt voor internationale organisaties en voor Nederland.

Foto: Mickael Franci / Cordaid

Conferentie Mind the Mind Now in Amsterdam
Informatie over Mind the Mind Now 2019

Lees meer over Mind the Mind Now 2019

Crisisrespons

A mobile team in Somaliland’s Marodijex examines patients and hands out nutrition supplies. Credit: IOM/Mary-Sanyu Osire

Noodhulp in crises en conflicten

Binnen dit resultaatgebied is het doel om mensen in crises, rampen en oorlogen van humanitaire hulp te voorzien. Dat doet Nederland door middel van financiering, diplomatie en het leveren van expertise. In 2019 werden hiermee mensen geholpen in humanitaire crises in onder andere Jemen, Syrië, Zuid-Soedan en Nigeria.

Resultaatgebied openen

A mobile team in Somaliland’s Marodijex examines patients and hands out nutrition supplies. Credit: IOM/Mary-Sanyu Osire

In 2019 was $ 21,9 miljard nodig om wereldwijd 166,5 miljoen mensen van humanitaire hulp te voorzien. Nederland droeg hieraan bij door financiële middelen beschikbaar te stellen, met humanitaire diplomatie in een aantal crises, en het uitzenden van experts via de VN. Om humanitaire partners in staat te stellen snel te reageren op crises en rampen was 57% van de Nederlandse financiering niet geoormerkt. Hiermee kunnen partners zoals UNHCR, UNICEF en ICRC snel en effectief hulp bieden in crises. Ook de crises die minder internationale aandacht krijgen.

Nederland droeg bij aan het verlichten van de noden van mensen in onder andere Afghanistan, Bangladesh, Myanmar, Burkina Faso, Centraal-Afrikaanse Republiek, Democratische Republiek Congo, Irak, Jemen, Nigeria, Oekraïne, Somalië, de Syrië-regio, (Zuid-)Soedan, Venezuela en Colombia.

Politieke invloed is gebruikt om mensen in nood te beschermen. Daarbij zet Nederland onder meer in op internationale erkenning van niet alleen het belang van fysiek overleven maar ook van psychosociale weerbaarheid van mensen en gemeenschappen.

Voor hulp in specifieke crises (chronisch en acuut) zet Nederland een mix van hulp in: van financiering tot diplomatie gericht op het wegnemen van belemmeringen voor hulpverlening en initiatieven die bijdragen aan duurzame oplossingen. Verder zijn via het Dutch Surge Support programma (DSS water) 42 Nederlandse deskundigen ingezet bij crisisrespons in 18 landen. Na orkaan Dorian kon Nederland met de marineschepen Zr.Ms. Snellius en de Zr.Ms. Johan de Witt en 550 militairen op de Bahama’s noodhulp verlenen.

Mariam Saeed (20) is een van de mensen die in Jemen is geholpen. Mariam was zwanger toen zij met haar man, twee kinderen en familie de geweldsuitbraken in Hodeidah moest ontvluchten. Over haar bezoek aan de door Nederland gefinancierde kraamkliniek in Al Bureiqah zegt ze: “Het personeel van de medische kliniek was behulpzaam. Ze gaven medicatie, kleding en andere benodigdheden voor mij en mijn nieuwgeboren zoon.” In totaal ontvingen hier 193 vrouwen uitgebreide medische en kraamzorg.

Resultaten

Indicator

Aantal mensen bereikt (per kanaal)

Voortgang

Op schema

2019

Nederland steunde in de rapportageperiode verschillende internationale VN- en hulporganisaties. Deze organisaties helpen mensen in nood met voedselpakketten, schoon drinkwater, medische en verloskundige hulp maar ook met training op het gebied van psychische eerste hulp, kinderbescherming in crisisgebieden en effectieve humanitaire onderhandelingen.

In totaal werd ruim € 387,5 miljoen beschikbaar gesteld om coördinatie door VN-organisaties te ondersteunen, humanitaire hulp te bieden via partnerorganisaties en om mensen van hulpgoederen, mentale en psychosociale zorg en bescherming te voorzien.

Een belangrijke indicator voor monitoring van humanitaire hulp is het aantal bereikte mensen. Exacte aantallen zijn moeilijk te bepalen, omdat verschillende organisaties soms dezelfde mensen bereiken met verschillende vormen van hulp. Nederland berekent deze aantallen door het Nederlandse aandeel in de totale financiering aan zijn partners te delen door het aantal bereikte mensen.

De bijdragen aan humanitaire hulp waren grotendeels ongeoormerkt. Dat houdt in dat de bestemming van het geld aan partners wordt overgelaten. Dit stelt humanitaire organisaties in staat snel en flexibel te reageren.

Het Common Emergency Response Fund (CERF) van de VN bereikte in zijn laatste rapportageperiode 24,6 miljoen mensen, waarvan er 4,1 miljoen kunnen worden toegerekend aan Nederlandse financiering. UNHCR, belast met registratie, opvang en zorg voor vluchtelingen, bereikte met de Nederlandse financiering ruim 800.000 mensen. Via de zogenaamde Country Based Pooled Funds werden 6,8 miljoen mensen bereikt in de Centraal-Afrikaanse Republiek, Congo, Irak, Nigeria, Syrië en Jemen. DRA bereikte meer dan 3,2 miljoen mensen, onder andere in Afghanistan, Jemen en Syrië. Ook reageerde DRA op acute noden in Colombia en Mozambique.

Indicator

Aantal humanitaire responsplannen waarin geestelijke gezondheid en psychosociale steun (MHPSS) is opgenomen

Voortgang

Op schema

Humanitaire responsplannen met oog voor geestelijke gezondheid en psychosociaal welzijn zorgen voor steun en financiering voor dit thema in noodhulpprogramma’s.

Aandacht voor psychosociale behoeften is belangrijk. Het biedt mensen in crisissituaties de mogelijkheid te herstellen en hun leven weer op te pakken. Geestelijke gezondheid en psychosociale steun (MHPSS) dragen bij aan weerbaarheid van individuele mensen en hun families, en van hele gemeenschappen. De effectiviteit van humanitaire respons neemt toe als ook psychosociale zorg wordt gegeven.

In crisissituaties moeten psychosociale aspecten direct vanaf de eerste inventarisatie van noden en behoeften worden meegenomen in humanitaire responsplannen. Gebeurt dit niet, dan is later in de financiering en in activiteiten geen ruimte voor MHPSS.

Door MHPSS vanaf het begin mee te nemen in de (planning voor) humanitaire respons, draagt Nederland bij aan betere toegang tot psychosociale zorg voor mensen in crisissituaties. Om te helpen MHPSS beter te integreren in de humanitaire respons, heeft Nederland een surge mechanism opgezet: op aanvraag van samenwerkende humanitaire organisaties levert dit op korte termijn MHPSS-experts, die bijdragen aan coördinatie, identificatie van behoeften en responsplanning.

Indicator

Aantal humanitaire diplomatieplannen ontwikkeld en in gebruik

Voortgang

Op schema

In 2019: 5 actieplannen (voor de humanitaire crises in Syrië, Jemen en Zuid-Soedan, de Rohingya vluchtelingencrisis en het thema Conflict en honger)

In 2019 gaf Nederland verder vorm aan de agenda rondom humanitaire diplomatie. Actieplannen voor de humanitaire noodsituaties in Syrië, Jemen, Zuid-Soedan, de Rohingya vluchtelingencrisis, en het thema Conflict en honger zijn afgerond en geven richting aan de humanitaire diplomatie-inzet. Centraal staan de verbetering van humanitaire toegang, een betere bescherming van burgers en het garanderen van de veiligheid van hulpverleners.

Nederland heeft samen met andere verdragsstaten bijgedragen aan de totstandkoming van een amendement op het ICC-statuut van Rome. Hiermee is uithongering nu ook erkend als misdaad in niet-internationaal gewapend conflict. Samen met andere invloedrijke donoren drong Nederland bij de (de facto) autoriteiten in Jemen aan op naleving van humanitair oorlogsrecht en het respecteren van de humanitaire principes. Nederland nam initiatief voor gezamenlijke EU-boodschappen om de Nigeriaanse overheid op te roepen de humanitaire ruimte te beschermen. In Zuid-Soedan spande Nederland zich in om intimidatie en vervolging van VN-medewerkers tegen te gaan.

Noodhulp Dutch Relief Alliance (DRA) Idai - Mozambique

Tropische cycloon Idai richtte in maart 2019 door overstromingen veel schade aan in Mozambique, Malawi en Zimbabwe. Zeker 90% van de huizen, scholen, wegen en landbouwgrond rond Beira (Mozambique) raakte beschadigd. Voor dit soort acute crises heeft de DRA een efficiënt mechanisme, waarmee binnen korte tijd (72 uur) hulp in noodsituaties wordt geboden. Met het noodhulpprogramma in Mozambique en Malawi zijn 129.900 mensen bereikt met voedsel, schoon drinkwater en sanitatie, tijdelijk verblijf en bescherming van kinderen.

Idai Mozambique response

Lees hier meer over het noodhulpprogramma in Mozambique

Clingendael Negotiation Facility

Humanitaire hulpverleners bevinden zich regelmatig in situaties waarin ze met autoriteiten en gewapende groeperingen moeten onderhandelen over toegang tot crisis- en conflictgebieden en getroffen groepen mensen. Clingendael traint sinds 2016 de humanitaire staf van ngo’s en VN-organisaties in verschillende onderhandelingsvormen, tactieken en technieken om deze onderhandelingen goed te laten verlopen. Tot nu toe namen meer dan 600 mensen uit meer dan 50 landen deel aan de basiscursus. Daarnaast zijn in 2019 33 mediators opgeleid om namens humanitaire organisaties de onderhandelingen te voeren. In totaal hebben 140 organisaties aan de trainingen deelgenomen. Mede hierdoor werd onder andere toegang verzekerd tot vluchtelingenkampen in Syrië, overleg georganiseerd tussen strijdende gemeenschappen in Zuid-Soedan en zijn delen van gastgemeenschappen en ontheemden in Afghanistan voorzien van een waterbron.

Humanitarian Negotiation Clingendael

Lees meer over dit project van Clingendael

Global Humanitarian Overview

Trends in Humanitaire Noden en Hulp

Paraatheid

Emergency needs assessment tool wordt getest. Credits: Nederlandse Rode Kruis.

Het vergroten van rampenresponscapaciteit van lokale actoren

Om goed te kunnen anticiperen en reageren op crises is het belangrijk de capaciteit van lokale autoriteiten, maatschappelijke organisaties en de private sector te vergroten. Nederland zet zich in voor het versterken van de institutionele capaciteit van lokale actoren voor een betere rampenparaatheid.

In 2019 bereikte Nederland een hogere financiële bijdrage aan lokale actoren, maar is in de paraatheidsprogramma’s ter versterking van lokale responsecapaciteit minder voortgang geboekt dan verwacht.

Resultaatgebied openen

Emergency needs assessment tool wordt getest. Credits: Nederlandse Rode Kruis.

Nederland investeert in de versterking van de capaciteit (mensen, middelen, systemen) van nationale en lokale overheden, maatschappelijk middenveld, private sector en gemeenschappen om te anticiperen en snel te reageren op een ramp. Hiertoe dienen nationale en lokale instituties en organisaties te beschikken over adequate responscapaciteit. Immers, zij zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor de bescherming van hun burgers en zij zijn het eerste ter plekke.

Paraatheid gaat over de mate waarin lokale actoren voorbereid zijn om snel te kunnen reageren op het moment dat een ramp dreigt of zich voordoet. Naast capaciteitsversterking van lokale actoren om snel in actie te komen gaat paraatheid ook over het versterken van de rol van de lokale actoren bij rampenmanagement. Betere paraatheid en meer lokalisatie voorkomen geen rampen maar zorgen wel voor betere en snellere respons.

Paraatheid gaat ook over het opbouwen, in stand houden en verankeren van deskundigheid en het beschikbaar stellen van de materiële en immateriële hulp (transport, communicatie, IT en voorraden, maar ook MHPSS) om snel en adequaat te kunnen handelen bij rampen, volgens vooraf opgestelde rampenplannen gebaseerd op gedegen analyses.

Capaciteitsversterking en de rol van lokale organisaties bij het plannen en bieden van noodhulp zijn belangrijke onderdelen van de afspraken van de World Humanitarian Summit/Grand Bargain. Ze dragen bij aan een verandering van het humanitaire systeem, waarbij lokale actoren een centrale rol krijgen en internationale organisaties op een andere manier waarde toevoegen aan planning en uitvoering van noodhulp.

Nederland draagt bij aan paraatheid door humanitaire organisaties en fondsen te steunen die met lokale actoren samenwerken. Dit gebeurt via een aantal specifieke capaciteitsversterkingsprogramma’s en door het bepleiten van de noodzaak voor capaciteitsopbouw, bijvoorbeeld via het Nederlandse Rode Kruis (NRK) en de Dutch Relief Alliance (DRA).

Nederland steunde in 2019 ook MapAction, een ngo die op basis van data snel in kaart brengt wat de noodsituatie is en welke behoeften getroffen mensen hebben.

Resultaten

Indicator

Percentage van financiering naar nationale en lokale partijen

Voortgang

Op schema

De toegenomen aandacht voor lokalisatie van humanitaire hulp resulteerde in 2018/2019 in een grotere rol voor nationale en lokale organisaties in crisisrespons en -management. Nederland droeg aan deze toename bij door zijn partners te stimuleren meer met lokale partijen samen te werken en een groter deel van de financiering zo direct mogelijk naar lokale organisaties over te maken. Humanitaire organisaties rapporteerden een stijgende lijn in de financiering van lokale partners. Bij de Dutch Relief Alliance ging 21% van de financiering naar nationale en lokale partijen.

Een belangrijke indicator voor het meten van de mate waarin nationale en lokale organisaties een prominentere rol krijgen in noodhulprespons en -management is het percentage financiering dat zo direct mogelijk aan nationale en lokale organisaties wordt toegekend. De aanname is dat er sneller gereageerd kan worden en er dus meer levens gered worden als de capaciteit van lokale organisaties versterkt wordt.

Indicator

Aantal responsplannen en simulaties gefinancierd

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Via het paraatheidsprogramma van het NRK zijn in de periode 2018/2019 6 simulaties uitgevoerd en 3 nationale responsplannen opgesteld.

Het opstellen en testen van (nationale) responsplannen toont aan in hoeverre lokale actoren in staat zijn zelfstandig op crises te reageren.

Responsplannen worden gebaseerd op risicoanalyses en dienen goed aan te sluiten op nationale wetgeving en taakverdelingen. Dit vergt soms meer tijd dan verwacht. Simulaties kunnen leiden tot aanpassingen van plannen, wetgeving en inzet van kennis en materialen.

Voortgang in resultaatgebied Paraatheid

De specifieke paraatheidsprogramma’s tonen goede resultaten op de versterking van de lokale rampenresponscapaciteit, zij het dat institutionele versterking soms meer tijd nodig heeft dan vooraf gepland. De versterking van lokale actoren via bijdragen aan humanitaire organisaties en fondsen laat een langzame verschuiving zien: van het overdragen van uitvoeringstaken en -middelen naar het overdragen van management- en ontwerptaken voor de respons. In 2020 start de DRA een pilot waarbij lokale partners, die dicht bij de crisis aanwezig zijn, het ontwerp, de uitvoering en de evaluatie van nieuwe noodhulpprogramma’s zelf leiden.

NRK Paraatheid / Response Preparedness II

Met het NRK is in 2016 een tweede fase gestart van het paraatheidsprogramma. Het doel is om de responscapaciteit van 5 nationale verenigingen van het Rode Kruis te versterken in Mali, Zambia, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Libanon en de Palestijnse Gebieden. De uitkomsten van de mid-term evaluatie zijn positief.

Relevantie

Voor de werknemers van de nationale verenigingen en de vrijwilligers is het programma relevant voor het mobiliseren van gemeenschappen om meer risicobewust te worden en bereid te zijn zelf als eerste hulpverleners op te treden.

Efficiëntie

Een concreet voorbeeld van kostenbesparing is het gebruik van tablets door nationale verenigingen in Zambia en de Centraal-Afrikaanse Republiek, waardoor verbeterde communicatie mogelijk werd en snel informatie over noodbehoeften kon worden verzameld en gedeeld.

In Mali zorgde een goedkope verandering in de manier waarop meteorologische gegevens worden gedeeld en gevalideerd, voor een verhoogde nauwkeurigheid van deze gegevens.

Impact

Nationale verenigingen van het Rode Kruis hebben hun zichtbaarheid en geloofwaardigheid als eerste hulpverleners bij noodsituaties vergroot. De relaties met de stakeholders binnen de overheid zijn verbeterd.

Effectief humanitair systeem

Een medische check wordt uitgevoerd, terwijl een gespecialiseerde arts elders in de wereld via ‘smart glasses’ meekijkt.

Bijdrage aan versterken van het humanitaire responssysteem

Toenemende noden en complexiteit van crises vragen om een verbetering van de effectiviteit en efficiëntie van noodhulp en het humanitaire systeem. Nederland draagt hieraan bij door betere coördinatie, versterking van humanitair leiderschap, bevordering van transparantie en verantwoording en investering in innovatie. In 2018/2019 zette Nederland zich in voor het opvolgen van afspraken tussen humanitaire organisaties en donoren (Grand Bargain) die efficiëntie en effectiviteit van het systeem verbeteren. Zo werd gepleit voor flexibele financiering, waar betere transparantie over bestedingen tegenover staat. Daarnaast investeerden we in ontwikkeling, testen en opschalen van innovaties en in verantwoordelijk gebruik van gegevens om humanitaire noden beter te analyseren en te voorspellen.

Resultaatgebied openen

Een medische check wordt uitgevoerd, terwijl een gespecialiseerde arts elders in de wereld via ‘smart glasses’ meekijkt.

De Grand Bargain bleef in 2019 een belangrijk forum voor humanitaire organisaties en donoren om nauw samen te werken voor een effectiever en efficiënter humanitair systeem. Ondertekenaars van de Grand Bargain, waaronder Nederland, hebben onder andere afspraken gemaakt over een grotere rol van lokale organisaties, meer transparantie over uitgaven en inzet en meer flexibele financiering, zodat organisaties snel kunnen inspelen op urgente noden. De Grand Bargain wordt geleid door een Eminent Person. In 2019 nam minister Kaag deze taak op zich. Hiermee heeft Nederland een belangrijke rol om uitvoering van de afspraken te stimuleren en verandering in het systeem te katalyseren.

Daarnaast zette Nederland zich in voor betere coördinatie en leiderschap, omdat dit grote invloed heeft op de effectiviteit en efficiëntie van hulp. Deze inzet voorkomt dubbel werk, faciliteert aansluiting en waarborgt dat de meest kwetsbare mensen worden bereikt. Om te zorgen dat hulp voldoet aan kwaliteitseisen en aansluit bij de wensen van mensen in nood, investeerden we in organisaties die effectiviteit en gepastheid van noodhulp tegen het licht houden en leren vanuit de praktijk bevorderen.

Tot slot investeerden we in innovatie. Innovatie heeft de potentie effectiviteit, efficiëntie en kwaliteit van noodhulp te verbeteren. Zo kan 3D-techniek worden ingezet voor het snel, goedkoop en lokaal fabriceren van noodhulpgoederen. Ook kunnen grote hoeveelheden gegevens met behulp van digitale analyse-instrumenten snel en gemakkelijk verwerkt worden voor beter inzicht in behoeften tijdens crises. Via onder andere het Dutch Relief Alliance Innovation Fund (DIF), het Humanitarian Innovation Fund (HIF) en de Humanitarian Grand Challenge (HGC) werd geïnvesteerd in ontwikkelen, testen en toepassen van innovaties. We werkten samen met het OCHA Center for Humanitarian Data in Den Haag voor verantwoordelijk gebruik van humanitaire gegevens en het gebruik van gegevens die voorspellen waar behoeften zullen ontstaan. Dit stelt humanitaire actoren in staat geïnformeerde beslissingen te nemen en sneller te reageren op uitbraken van crises.

Resultaten

Indicator

Voortgang op de Grand Bargain afspraken

Voortgang

Op schema

Grotere effectiviteit en efficiëntie

De Grand Bargain blijft het belangrijkste hervormingsproces om humanitaire hulp effectiever en efficiënter te maken. De voortgang van de hervorming wordt jaarlijks beoordeeld via een onafhankelijk rapportagemechanisme. Het rapport van 2019 geeft aan dat er vooruitgang is geboekt in de richting van grotere effectiviteit en efficiëntie, maar nog niet op de beoogde schaal en niet op alle Grand Bargain afspraken.

In 2018 rapporteerde 68% van de ondertekenaars resultaten voor elke afspraak, vergeleken met 52% in 2017. De beste resultaten werden gerapporteerd over 1) het lokaliseren van hulp, wat inhoudt dat lokale organisaties een grotere rol spelen bij noodhulp 2) het bieden van zogenaamde cash-transfers in plaats van goederen, wat mensen in nood in staat stelt zelf in hun behoeften te voorzien en 3) de harmonisatie van rapportagevereisten van donoren, waardoor humanitaire organisaties minder onder druk staan en meer tijd hebben voor hulp aan mensen in nood. Hoewel er geen systeem brede verschuiving is geweest in termen van lokalisatie van hulp, heeft de Grand Bargain geholpen dit thema op de agenda te zetten van donoren en humanitaire organisaties.

Nederland heeft een leidende rol op zich genomen via minister Kaag als Eminent Person van de Grand Bargain. Implementatie richt zich op verschillende verplichtingen, met de nadruk op het vergroten van flexibele en meerjarige financiering voor humanitaire hulp, verbetering van de risicodeling in de humanitaire sector en meer transparantie binnen deze sector.

Nederland ligt op schema met zijn Grand Bargain verplichtingen en neemt actief deel aan de discussies.

Indicator

Betere coördinatie van hulp

Voortgang

Op schema

44% van het humanitaire budget is besteed via fondsen en coalities die samenwerking en coördinatie verbeteren

Nederland biedt financiële en politieke steun aan het VN-bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Zaken (OCHA). Dit stelt het bureau in staat wereldwijd humanitaire hulp te coördineren in landen die getroffen zijn door crisis. Daarnaast dringt Nederland ook bij andere humanitaire partners aan op goede coördinatie van hulp, passend binnen de OCHA-structuren. Tot slot investeren we in fondsen die bijdragen van verschillende donoren bundelen voor een gecoördineerde inzet van middelen in een specifieke crisis.

In 2019 besteedde Nederland 44% humanitair budget via fondsen en coalities die samenwerking en coördinatie verbeteren. Een belangrijke partner voor het bieden van humanitaire hulp is de Dutch Relief Alliance (DRA), een coalitie van 15 Nederlandse humanitaire ngo’s. Deze coalitie werd gevormd om samenwerking en complementariteit te bevorderen. Nederland ondersteunde ook de Country Based Pooled Funds voor crisisspecifieke bijdragen. Deze fondsen stellen donoren in staat hun bijdragen aan humanitaire noden in een bepaald land te bundelen voor een grotere impact. Zo werd via het Yemen Humanitarian Fund $ 188 miljoen uitgegeven aan levensreddende hulp aan mensen in nood, waarmee 10,7 miljoen mensen zijn bereikt. Daarnaast stelt het de Humanitaire Coördinator, verantwoordelijk voor het beheer van de fondsen, in staat om de hulp in een bepaalde crisis beter te coördineren. Voor een gecoördineerde reactie op onvoorziene, urgente noden draagt Nederland bij aan het Central Emergency Response Fund (CERF) en het START Fund.

Nederland maakt zich ook sterk voor een goede coördinatie van humanitaire hulp via deelname aan overleggen met VN-organisaties op hoog niveau, tijdens veldbezoeken en door de inzet van medewerkers op ambassades.

Indicator

Aantal gesteunde innovatieprojecten

Voortgang

Op schema

Gesteunde innovaties

Nederland stimuleert en faciliteert innovatie in de humanitaire sector om ook in de toekomst het groeiend aantal mensen in nood van hulp te kunnen voorzien. In 2018/2019 steunde Nederland 18 innovatieprojecten, met name via humanitaire innovatiefondsen, gericht op het verbeteren van de efficiëntie en effectiviteit van noodhulp. Er wordt geïnvesteerd in innovatieprojecten in verschillende fasen: van het ontwikkelen van een nieuwe product of dienst tot het faciliteren van grootschalige toepassing van een innovatie.

In 2019 droeg Nederland bij aan verschillende innovatiefondsen voor het ontwikkelen, testen en toepassen van innovaties die noodhulp verbeteren. Projecten richten zich onder andere op duurzame energie, levensreddende informatie, bescherming en gezondheid. Zo werd via het DRA Innovation Fund bijgedragen aan een project dat geld beschikbaar stelt aan kwetsbare mensen, voordat een natuurramp plaatsvindt. Geld wordt uitgekeerd op basis van voorspellingen die gemaakt worden aan de hand van data over weerspatronen. Via de Humanitarian Grand Challenge werd bijgedragen aan het testen van een slimme bril, waarmee gespecialiseerde artsen vanuit de hele wereld kunnen meekijken en aanwijzingen kunnen geven tijdens levensreddende operaties.

Innovatie in de humanitaire sector ontstaat niet vanzelf. Hiervoor zijn financiële investeringen nodig en investeringen in de kennis en capaciteit van humanitaire organisaties om innovatie toe te passen. Daarnaast moet samenwerking tussen humanitaire actoren, de private sector en academici gefaciliteerd worden. Hiervoor werd in 2019 de samenwerking met de Dutch Coalition for Humanitarian Innovation voortgezet.

Steun voor het UN OCHA Centre for Humanitarian Data: ‘Mensen en data verbinden om levens te verbeteren’

Humanitaire actoren verzamelen steeds meer gegevens: bijvoorbeeld over aantallen mensen in nood, behoeften van deze mensen, hun geslacht en leeftijd. Deze gegevens helpen organisaties de juiste beslissingen te nemen. Hierbij wordt steeds vaker gebruikgemaakt van digitale systemen. Dit biedt kansen om gegevens beter te gebruiken en makkelijker te delen, maar er kleven ook risico’s aan voor mensen in nood als er niet zorgvuldig met de gegevens wordt omgegaan.

In 2019 continueerde Nederland de steun aan het VN OCHA Centre for Humanitarian Data in Den Haag, ter bevordering van het delen en gebruik van humanitaire gegevens. In 2019 werkte het Centre aan het verbeteren van verantwoord gebruik van gegevens binnen de humanitaire gemeenschap. Daarnaast werd gewerkt aan het gebruik van gegevens voor voorspellende analyses die zullen bijdragen aan betere responsplannen. Het Centre is toonaangevend op dit gebied en werkt nauw samen met de gemeente Den Haag, het ministerie en andere donoren om het verantwoorde gebruik van gegevens binnen het bredere humanitaire systeem te bevorderen.

Voorspellende analyses en de toekomst van humanitaire response

Lees meer over het Centre for Humanitarian Data en hun impact

Sentry Syria – een Humanitarian Grand Challenge project

Luchtaanvallen zijn de meest voorkomende doodsoorzaak van burgers in Syrië. Sinds het begin van het conflict zijn daardoor meer dan 80.000 mensen omgekomen en meer dan 375.000 mensen gewond geraakt. Ook humanitair personeel is meer dan eens het slachtoffer van dergelijke aanvallen.

Hala Systems ontwikkelt geavanceerde oplossingen voor de bescherming van burgers. Sentry Syria is een waarschuwingssysteem, waarmee burgers zo’n 7 tot 10 minuten voordat een luchtaanval plaatsvindt via een app een waarschuwing ontvangen. Hiermee wordt 20 tot 30% van de dodelijke slachtoffers voorkomen.

Hala Systems wordt gefinancierd door de Humanitarian Grand Challenge (HGC), een fonds dat innovaties – gericht op het verbeteren van hulp aan mensen getroffen door conflict – identificeert en financiert. De HGC is een partnerschap tussen het ministerie van Buitenlandse Zaken, USAID, UKAID en Grand Challenges Canada.

Humanitarian Grand Challenge

Meer informatie over de Humanitarian Grand Challenge

Grand Bargain Annual Meeting Summary

Resultatendocument dat succesgebieden en uitdagingen illustreert

Een UNICEF project, gesponserd door CERF, brengt hoop voor jongeren geraakt door geweld en biedt op een innovatieve manier bescherming en economische kansen.

Achtergrond informatie thema humanitaire hulp

Blik op de toekomst

Humanitaire diplomatie

Ook in 2020 zet Nederland zich in voor verbeterde humanitaire toegang, bescherming van burgers en veiligheid van hulpverleners. Het lidmaatschap van de Mensenrechtenraad wordt aangegrepen om grove schendingen van humanitair oorlogsrecht en mensenrechten in crisissituaties zoals Jemen en Syrië aan de kaak te stellen.

MHPSS

In 2020 werkt Nederland verder aan structurele integratie van geestelijke zorg en psychosociale steun in crisisrespons. Een speciaal aandachtspunt is meer nadruk op psychosociale factoren bij vredesopbouw.

Paraatheid

In 2020 draagt Nederland bij aan de ontwikkeling en het versterken van risk financing systems. Met dergelijke systemen kan proactief gereageerd worden op rampen op basis van voorspellende modellen. Dit stelt organisaties in staat om eerder in actie te komen. Nederland werkt hiervoor samen met het START Netwerk.

Innovatie

In 2020 zetten we verder in op innovatie. Binnen de bestaande partnerschappen leggen we de nadruk op het op schaal brengen van innovaties waarvan de effectiviteit is bewezen. Daarnaast zal er aandacht zijn voor de risico’s van technologische en digitale innovaties.

Aanvullende bronnen

Op de begrotingswebsite kunt u precies terugvinden hoe het budget voor 2019 is onderverdeeld en welke projecten ermee gefinancierd zijn.

  1. Bezoek de website
    Programma begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
  2. Selecteer het begrotingsjaar 2019
Infopagina Noodhulp bij rampen en oorlog

Pagina met meer informatie over Nederlandse inzet op noodhulp

Facebookpagina

Volg dit thema op Facebook

Resultatenoverzicht

Download PDF-document met alle resultaten

Uitgaven per kanaal

Metric

Dit zijn de financiële uitgaven van het kalenderjaar 2019. Dit komt niet volledig overeen met de resultaten op deze pagina die verzameld zijn tussen oktober 2018 - oktober 2019. Meer informatie hierover vindt u onder 'Over de Resultatenrapportage'.