Sustainable Development Goals (SDG)

1Geen armoede

Internationaal draagt Nederland bij aan het uitbannen van extreme armoede en het creëren van duurzame en inclusieve groei en ontwikkeling in ontwikkelingslanden, kerndoelen van de 2030 Agenda. De Nederlandse inspanningen in het buitenland worden mede bepaald door (thematische) resultatenkaders, inclusief indicatoren en streefwaarden (targets). Deze indicatoren hangen nauw samen met de specifieke SDG-targets en indicatoren. In de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking 2017 is een subset van 15 indicatoren opgenomen. Daarnaast komt de focus op de allerarmsten tot uitdrukking in de keuze van de Nederlandse partnerlanden – 11 van de 15 partnerlanden van Nederland zijn Minst Ontwikkelde Landen (MOL’s). Het actieplan ‘Inclusieve Ontwikkeling’ legt nog extra nadruk op armoedebestrijding door: (1) werk voor jongeren en vrouwen te realiseren en (2) de dialoog met ontwikkelingslanden aan te jagen om zo grotere inzet op inclusieve groei en ontwikkeling te bevorderen. Lees hier meer over de resultaten van het actieplan.

2Geen honger

Voedselzekerheid vormt een van de prioriteiten van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsagenda zoals weergegeven in de beleidsbrief ‘Nederlandse inzet voor wereldwijde voedselzekerheid’ . Dankzij de inspanningen en investeringen van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, in samenwerking met partners en uitvoerders, werden over de periode 2013-2016 jaarlijks tussen de 10 en 20 miljoen mensen geholpen aan beter voedsel om ondervoeding tegen te gaan. In 2016 waren dit er 15,5 miljoen. Daarnaast zijn er in 2016 een extra 1,9 miljoen boeren ondersteund bij het verhogen van hun productiviteit en inkomen, onder andere in Benin en Ghana.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

Voedsel- en voedingszekerheidHumanitaire HulpKlimaat

3Goede gezondheid

Het Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsagenda op het gebied van gezondheid staat onder andere verwoord in de ‘Kamerbrief over Nederlandse inzet gezondheidssystemen’ en ‘Beleidskader voor SRGR voor de periode 2016-2020’ . Nederland richt zich op seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR). Omdat voortgang op seksuele en reproductive gezondheid en rechten goed functionerende en toegankelijke gezondheidszorg vergt, besteedt Nederland binnen deze agenda ook veel aandacht aan versterking van gezondheidssystemen. De positie van jonge mensen krijgt daarbij speciale aandacht - of het nu gaat om seksuele voorlichting op scholen, moeder/kind zorg (i.e. m.b.v. voedingssupplementen), het voorkomen van tienerzwangerschappen of het zorgen dat jonge mensen zich kunnen laten testen op hiv en dat hiv-positieven toegang hebben tot de noodzakelijke zorg. Dankzij de inspanningen van Nederland, in samenwerking met een groot aantal partners, hebben in 2016 een extra 1,8 miljoen vrouwen en meisjes toegang gekregen tot moderne anticonceptie. Hiermee draagt Nederland ook bij aan het Family Planning 2020 initiatief. De ambitie is om dit aantal te vergroten tot 6 miljoen vrouwen en meisjes in 2020.

4Kwaliteitsonderwijs

De laatste jaren is er veel verbeterd op het gebied van onderwijs, vooral voor vrouwen en meisjes. Op dit moment gaat 91 procent van de kinderen in ontwikkelingslanden naar de basisschool. Met de ondersteuning van UNICEF-programma’s voor vredesopbouw en onderwijs levert Nederland een bijdrage aan onderwijs voor kinderen in conflictgebieden en vluchtelingenkampen. In Libanon en Jordanië kunnen door dergelijke programma’s Syrische vluchtelingenkinderen weer naar school. Alhoewel onderwijs geen speerpunt binnen het Nederlandse OS-beleid is, worden er wereldwijd wel beroepsopleidingen ondersteund via de multilaterale partners, NGO's, etc.

5Gendergelijkheid

In de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens is vastgesteld dat mannen en vrouwen dezelfde rechten hebben. Maar in de praktijk blijkt dat vrouwen en meisjes nog vaak achtergesteld worden ten opzichte van mannen en jongens. Dit vijfde doel stelt dat in 2030 vrouwen en mannen ook in de praktijk gelijke rechten moeten hebben. Vrouwenrechten en gendergelijkheid is een prioriteit binnen het huidige Nederlandse buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Discriminatie ligt ten grondslag aan geweld tegen vrouwen en ongelijke kansen voor vrouwen met betrekking tot politiek leiderschap. Het Nederlandse internationale beleid op het verbeteren van de positie van vrouwen richt zich op vier doelen: (1) het voorkomen en uitroeien van geweld tegen vrouwen en meisjes; (2) het zorgen voor een eerlijk aandeel van vrouwen in politieke en machtige posities; (3) de economische empowerment en zelfstandigheid van vrouwen; en (4) een eerlijk aandeel in conflictresolutie, vredesopbouw en reconstructie van vrouwen. In 2016 heeft Nederland 113 maatschappelijke organisaties ondersteund om geweld tegen vrouwen en meisjes tegen te gaan. Ook is steun geboden aan de overheid van Mozambique om kindhuwelijken tegen te gaan.

6Schoon water en sanitaire voorzieningen

Te veel, te weinig of te vies water vormt een dreiging op veel plekken in de wereld. Nederland richt zich enerzijds op het vergroten van de waterveiligheid in dichtbevolkte delta’s en anderzijds op het verschaffen van duurzame toegang tot water, sanitaire voorzieningen en hygiëne (WASH) in zowel stedelijk als ruraal gebied. Het gaat dan onder andere om ondersteuning bij de ontwikkeling en uitvoering van maatregelen om overstromingen, verzilting en bodemdaling tegen te gaan en in het geval van WASH om waterpompen, latrines en voorlichting over het belang van hygiënische leefomstandigheden. Schoon drinkwater en goede, schone sanitaire voorzieningen hebben ook een positieve invloed op andere SDGs zoals voedselzekerheid, onderwijs en gezondheid. Schoon drinkwater zorgt voor minder infecties en schone toiletten op scholen zorgen ervoor dat meer meisjes naar school gaan, ook als ze ongesteld zijn. In 2016 zijn er met steun van Nederland 2,8 miljoen mensen bereikt met duurzame en verbeterde waterbronnen.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

WaterKlimaatVoedsel- en voedingszekerheidHumanitaire Hulp

7Duurzame energie

We hebben energie nodig voor onze welvaart en ons welzijn; om te leven, wonen en werken. Zonder energie kunnen samenlevingen zich niet ontwikkelen zoals ze nu doen. Om de klimaatdoelen te halen moet de wereld versneld overgaan van fossiele brandstoffen op hernieuwbare energie. Nederland wil klimaatfinanciering onder andere inzetten om ontwikkelingslanden te laten aanhaken bij de snelle opkomst van hernieuwbare energie om zo de afhankelijkheid van olie, gas en kolen te voorkomen en tegelijkertijd de grote groepen mensen te bereiken die nog geen toegang hebben tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie. In 2016 alleen hebben 2,2 miljoen mensen met steun van Nederland toegang gekregen tot hernieuwbare energie.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

Klimaat

8Goede banen en economische groei

SDG 8 richt zich op fatsoenlijk werk voor iedereen en duurzame en inclusieve economische groei. Dit betekent dat iedereen die kan werken de mogelijkheid moet hebben om te kunnen werken, onder goede werkomstandigheden en een eerlijk loon. Deze banen moeten economische groei stimuleren zonder het milieu aan te tasten. Duurzame en inclusieve groei overal ter wereld is een van de drie hoofdambities van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Nederland richt zich op het verbeteren van het lokale ondernemingsklimaat, het versterken van ondernemerschap en helpt lage- en middeninkomenslanden om productiever en innovatiever te worden. In 2016 zijn 217,000 directe banen ondersteund door Nederlandse private sector ontwikkeling, onder andere door de Dutch Good Growth Fund. Een nadere uitwerking voor de SDGs is opgenomen in het actieplan ‘Inclusieve Ontwikkeling’, zie ook SDG 1.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

Private sector ontwikkeling

9Industrie, innovatie en infrastructuur

In veel ontwikkelingslanden ontbreekt het aan basis-infrastructuur. Denk hierbij aan: transport, wegen, irrigatie, energie en informatie-, en communicatietechnologie. Nederland biedt lage- en middeninkomenslanden financiële ondersteuning om infrastructuurprojecten te ontwikkelen en met succes uit te voeren, waarbij ook Nederlandse bedrijven in staat worden gesteld hun kennis en ondernemerschap in te brengen. In samenwerking met PIDG , FMO , ORET en ORIO heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken 47 miljoen mensen toegang gegeven tot nieuwe en verbeterde infrastructuur.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

Private sector ontwikkelingWater

10Verminderde ongelijkheid

Nederland zet zich wereldwijd sterk in op duurzame en inclusieve groei en draagt de boodschap uit dat hoge ongelijkheid binnen landen tegengegaan moet worden als voorwaarde om de SDGs te behalen. Nederland is voorloper bij het bepleiten van effectieve actie om de belofte dat niemand zal achterblijven waar te maken. Nederland lanceerde in september 2016 het Voice programma , dat maatschappelijke organisaties steunt om op landenniveau de stem van achtergestelde groepen te versterken. Binnen multilaterale instellingen en de EU maakt Nederland zich sterk voor financiële middelen voor de armsten en het tegengaan van ongelijkheid. Zo draagt Nederland substantieel bij aan fondsen van de Wereldbank die duurzame en inclusieve groei tot doel hebben en gericht zijn op het creëren van mogelijkheden voor vrouwen en jongeren. Ook stelt Nederland zich constructief op binnen de Wereldbank en het IMF om de vertegenwoordiging van ontwikkelingslanden en opkomende economieën in deze instellingen te versterken. Meer weten? Lees dan het actieplan ‘Inclusieve Ontwikkeling’ . Lees hier meer over de resultaten van het actieplan.

11Duurzame steden en gemeenschappen

De helft van de wereldbevolking, zo’n 3.5 miljard mensen, woont in de stad. En de verwachting is dat dat aantal alleen maar zal toenemen: in 2030 woont mogelijk bijna 60 procent van alle mensen wereldwijd in stedelijke gebieden. Vrijwel al deze verstedelijking, 95 procent, vindt plaats in ontwikkelingslanden. Helaas omvat die groei van ‘stedelijk gebied’ ook sloppenwijken. Nu wonen er al 823 miljoen mensen in sloppenwijken, maar dat aantal zal, zonder maatregelen, blijven groeien. Duurzame groei is de grootste uitdaging van de steden van de toekomst. Met investeringen in infrastructuur draagt Nederland bij aan duurzame steden en gemeenschappen.

12Verantwoorde consumptie en productie

De transitie naar een duurzame economie is een internationale inspanning, omdat economieën meer vervlochten raken. Ook, of juist, de Nederlandse economie is sterk afhankelijk van internationale handelsstromen. Deze handelsstromen veroorzaken een aanzienlijke milieudruk, met name in ontwikkelingslanden waar grondstoffen worden geproduceerd of gewonnen. Met de thema's klimaat en private sector ontwikkeling steunt Nederland initiatieven voor duurzame consumptie en productie, bijvoorbeeld met behulp van klimaatdiplomatie en promotie van duurzame handel- en waardeketens.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

KlimaatPrivate sector ontwikkeling

13Klimaatactie

Ieder land op ieder continent heeft te maken met klimaatverandering. De opwarming van de aarde heeft nu al invloed op het dagelijks leven en het inkomen van miljoenen mensen wereldwijd en dat zal in de toekomst alleen maar toenemen. De Overeenkomst van Parijs is het voornaamste vehikel waarmee ons land internationaal uitvoering geeft aan SDG 13. Nederland levert een belangrijke bijdrage aan de ondersteuning van ontwikkelingslanden bij de vermindering van hun CO2-uitstoot en versterking van hun weerbaarheid. Klimaatactie is geïntegreerd in ontwikkelingsactiviteiten, met name op het terrein van energie, water en voedselzekerheid. Ondanks het verschijnsel El Niño, dat onder meer ernstige droogte veroorzaakte in delen van de wereld, heeft Nederland in 2016 1,3 miljoen mensen bereikt met schone drinkwatervoorzieningen. Daarnaast werkt Nederland in samenwerking met de Wereldbank en FAO in de Global Alliance for Climate-Smart Agriculture en het Post-Harvest Netwerk aan meer voedselzekerheid en minder uitstoot van broeikasgassen. Met steun van Nederland werken 1,3 miljoen boeren op een klimaat slimme manier.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

KlimaatWaterVoedsel- en voedingszekerheid

14Bescherming van zeeën en oceanen

Oceanen zijn met hun temperatuur, hun stromingen en hun onderzeese leven de motor van mondiale systemen die de aarde bewoonbaar maken voor mensen. Nederland stimuleert in internationale netwerken en contacten innovatie van technologie om bij te dragen aan verhoging van de voedselproductie uit aquatische voedselbronnen, vergroting van de weerbaarheid tegen klimaatverandering. Herstel van opname capaciteit van oceaan, zeeën en kustwateren is een maatregel, waaraan Nederland werkt – onder meer in Bangladesh.

15Herstel ecosystemen en behoud biodiversiteit

Dit doel gaat over het beschermen, herstellen en bevorderen van het duurzame gebruik van ecosystemen, duurzaam beheren van bossen, tegengaan van woestijnvorming, tegengaan en terugdraaien van landdegradatie, en het verlies aan biodiversiteit een halt toeroepen. Met behulp van duurzame landschapsprogramma's uitgevoerd door onder meer
IDH ISLA, IUCN, HoA-CCP en de Nederlandse ambassade in Nairobi, Kenya, ondersteunt Nederland duurzaam beheer van land en bos. In 2016 ging dat om ruim 760000 hectare grondgebied.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

Klimaat

16Vrede, veiligheid en rechtvaardigheid

Onder SDG 16 vallen de inspanningen van Nederland om de grondoorzaken van gewapend conflict, instabiliteit en irreguliere migratie aan te pakken. Deze inspanningen vallen grotendeels onder het speerpunt Veiligheid en Rechtsorde. Nederland zet zich daarbij in voor een geïntegreerde aanpak van vrede, veiligheid en rechtsorde, met name in landen die te maken hebben met geweld, rechtenloosheid en uitsluiting. Rechtenloosheid is een belangrijke factor waarom mensen vluchten. Nederland geeft prioriteit aan het verbeteren van toegang van de burger tot legitieme rechtssystemen om problemen op te lossen voordat ze leiden tot conflicten. Met steun van Nederland hebben ruim 363,000 mensen verbeterde toegang tot rechtspraak.

17Partnerschappen voor de doelen

SDG 17 is een overkoepelend doel dat zich inzet voor het behalen van alle SDGs door middel van het vernieuwen van het mondiaal partnerschap voor duurzame ontwikkeling. Denk hierbij aan de implementatiemiddelen – waaronder hulp, handel, belastingen, kennis- en technologietransfer en andere vormen van innovatieve financiering. Onder dit doel komen Nederlandse inspanningen op hulp en niet-hulp terreinen samen, waarbij Nederland ernaar streeft om beleid zo coherent mogelijk te maken ten behoeve van ontwikkelingslanden. Dit betekent dat de negatieve effecten van het Nederlandse beleid op ontwikkelingslanden zoveel mogelijk worden bestreden en de positieve effecten zo groot mogelijk gemaakt. Dit is van cruciaal belang voor het behalen van de SDGs in ontwikkelingslanden. Het kabinet heeft hiertoe een actieplan geformuleerd met concrete doelen, gekoppeld aan de SDGs, en acties die over de tijd heen worden gemonitord en jaarlijks worden gerapporteerd aan de Tweede Kamer in het
'actieplan en jaarrapportage Beleidscoherentie voor Ontwikkeling' . Op het gebied van capaciteitsopbouw ontwikkelingslanden hecht Nederland ook aan een zelfstandige rol voor het lokale maatschappelijk middenveld. In 2016 heeft Nederland bijvoorbeeld financiële, politieke en technische steun verleend aan 1300 maatschappelijke organisaties om hen te voorzien van meer kennis en capaciteit.

Gerelateerde Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsthema’s:

Versterking van het maatschappelijk middenveldPrivate sector ontwikkeling