Context

De toenemende politieke onrust in het nabijgelegen Burundi en Democratische Republiek Congo (DRC) heeft de veiligheidssituatie in Rwanda nauwelijks beïnvloed. Civiele autoriteiten handhaven effectief de controle over leger en politie. Er zijn functionerende mechanismen om machtsmisbruik en corruptie te onderzoeken en te bestraffen. Tijdens het referendum in december 2015 stemden de Rwandese burgers voor grondwettelijke wijzigingen. Hierdoor mag president Paul Kagame zich in 2017 kandidaat stellen voor een derde termijn en de twee termijnen van vijf jaar daarna. Door beperkingen op de persvrijheid, vrijheid van meningsuiting en activiteiten van oppositiepartijen, zijn er over het algemeen geen gelijke kansen voor vrije en eerlijke verkiezingen. Op economisch gebied kreeg Rwanda een zware klap te verduren. Door ernstige droogte in de oostelijke provincie mislukte de oogst, met een lagere voedselproductie tot gevolg. Lage prijzen voor mineralen, koffie en thee hebben verder geleid tot ernstige tekorten aan buitenlandse valuta, wat de import en daardoor economische groei negatief beïnvloedde. In de tweede helft van 2016 kwam de economische groei bijna tot stilstand, mede door lagere overheidsuitgaven. Desalniettemin slaagde de door Nederland gesteunde programma's erin om resultaten te boeken op het gebied van Voedselzekerheid, Veiligheid en Rechtsorde en Vrouwenrechten en Gendergelijkheid. Deze resultaten leiden tot minder ondervoede kinderen, betere toegang tot het rechtssysteem en meer gendergelijkheid. Ook de sociale dienstverlening, zoals toegang tot onderwijs en gezondheidsvoorzieningen, verbeterde in 2016.

Uitgelicht project

In Rwanda is extreme armoede enorm afgenomen de laatste jaren. Naar verwachting zal dit in de nabije toekomst verder terugzakken tot 0%. Investeringen die gedaan worden op gebied van voedselzekerheid dragen bij aan deze trend.

Belangrijkste resultaten van de ambassade in Rwanda

Voedsel- en voedingszekerheid

Indicator Score Vooruitgang

Totaal aantal ondervoede kinderen bereikt

190.000 Op schema
190.000
Interpretatie van de resultaten in context

Nederland ondersteunde UNICEF in het tegengaan van ondervoeding. UNICEF was met haar programma actief in 10 districten waarbinnen een hoge mate van chronische ondervoeding (gedurende 3 jaar) was vastgesteld. In deze districten is bij kinderen onder de vijf jaar ondervoeding verminderd van 40,5% (nulmeting) tot 36,5% (oktober 2016). Ook op nationaal niveau heeft Rwanda vooruitgang geboekt bij het terugdringen van ondervoeding, maar het percentage blijft hoog (37%). Extra inspanningen zullen nodig zijn om het streefcijfer van 33% te bereiken in 2017.

Aantal secundaire wegen (die leiden naar hoofdwegen) die zijn hersteld en onderhouden

827 Op schema
827
Interpretatie van de resultaten in context

Een goed onderhouden, landelijke infrastructuur is van belang ter bevordering van lokale economische ontwikkeling en het terugdringen van oogstverliezen. Het herstellen en onderhouden van landelijke wegen draagt tussen 2014 en 2016 bij aan een betere markttoegang voor boeren, waardoor hun inkomen hoger wordt en hun voedselzekerheid verbetert. Landbouw is een cruciale drijfveer voor economische groei en armoedebestrijding in Rwanda. De landbouw vertegenwoordigt 33% van het bruto nationaal product (BNP) en droeg in de laatste 10 jaar bij aan een daling van 35% van de armoede in het land. Het goede beleid van Rwanda heeft in belangrijk mate bijgedragen aan de goede resultaten in de landbouwsector, onder meer door de betere toegang van boeren tot kwalitatief verbeterde landbouw.

Veiligheid en Rechtsorde

Indicator Score Vooruitgang

Aantal mensen met verbeterde toegang tot het recht via een juridische instelling (informeel; wat betekent dat ze gebruik hebben gemaakt van het informele rechtssysteem)

40.308 Op schema
40.308 personen hebben hun zaak naar Abunzi kunnen brengen
Interpretatie van de resultaten in context

Abunzi (lokale bemiddelingscommissies) hebben aangetoond succesvol te zijn en de toegang tot rechtsdiensten te versterken: het vermindert de druk op het rechtssysteem door bemiddeling te bevorderen. Tussen juli 2016 en maart 2017) hebben met het Nederlands aandeel vanuit sectorale begrotingssteun 2.822 personen hun zaak voor het gerecht kunnen brengen.

Aantal civiele, commerciële en strafzaken behandeld

48.427 Op schema
48.427
Interpretatie van de resultaten in context

In Rwanda wordt veel moeite gedaan om het aantal achterstallige rechtszaken te verminderen. Tussen juli 2016 en maart 2017 is 75,8% van de zaken behandeld. Hierdoor wordt het vertrouwen van mensen in het rechtssysteem vergoot. Snellere afhandeling draagt bij aan sociale rechtvaardigheid en een beter ondernemersklimaat. Verschillende maatregelen zijn genomen om de knelpunten op te lossen en de afhandeling van rechtszaken te bespoedigen (zoals extra maatregelen voor het terugkrijgen van bezittingen). De verwachting is dat de maatregelen hun gewenste effect bereiken in 2017. Er zijn echter nog steeds achterstanden, waarvoor nog geen concrete maatregelen zijn genomen. Regelmatig overleg en nauwkeurige monitoring is nodig om de voortgang te evalueren.

Water

Indicator Score Vooruitgang

Aantal stroomgebieden met waterallocatie en stroombeheer plannen die ecologisch en socio-economisch duurzaam zijn

geen data Vooruitgang, maar niet op schema
(nog) geen data beschikbaar
Interpretatie van de resultaten in context

In 2016 zijn de onderhandelingen tussen de betrokken landen (stroomopwaarts en -afwaarts) gestart. Samen wordt beoogd om in 2017 tot een gedeelde visie te komen over het management van de stroomgebieden van rivieren die het land doorkruisen. Daarbij is het streven om vier plannen voor stroomgebieden op te stellen.

Vrouwenrechten en Gendergelijkheid

Indicator Score Vooruitgang

Aantal gevestigde One Stop Centres for Gender Based Violence

23 Op schema
23
Interpretatie van de resultaten in context

De One Stop Centres for Gender Based Violence spelen een belangrijke rol in het bewustwordingsproces van de Rwandese bevolking. De centra laten zien dat het van belang is om geweld tegen vrouwen en meisjes te bestrijden en te voorkomen. Alle 23 centra (cumulatief) zijn operationeel.

Achtergrond & toekomst

Interpretatie van de resultaten in context

Over het algemeen ligt de uitvoering van het programma van de Nederlandse ambassade op schema. De uitvoering van het waterprogramma heeft enige vertraging opgelopen, maar in 2016 zijn anti-erosiemaatregelen en activiteiten gestart om het landschap te herstellen. Het functioneren van de Justice, Reconciliation Law & Order Sector (JRLOS) is in 2016 verder versterkt. Ondanks de budgettaire beperkingen slaagde het JRLOS-programma erin om onder meer te werken aan het versterken van de rechtsstaat, het bieden van toegang tot het rechtssysteem en het verbeteren van management voor rechtszaken. Hierbij is de samenwerking met organisaties uit het maatschappelijk middenveld, die actief zijn in deze sector, voortgezet. Er is echter meer aandacht nodig voor onderzoek naar de (toegenomen) participatie van deze organisaties in het beleidsdialoog. Dit zal leiden tot een kwalitatief beter rechtssysteem, aangezien alle actoren zich toeleggen op het verbeteren van de onderdelen van het rechtssysteem die aan verbetering toe zijn. Hieronder vallen onder meer de kwaliteit van wetten en de afhandeling van rechtszaken.

Blik op de toekomst

Water
In nauwe samenwerking met centrale en lokale autoriteiten ontwikkelt de ambassade een nieuw programma. Dit programma is gericht op het rehabiliteren van het landschap binnen een pilotgebied van het al lopende programma Integrated Water Resources Management (IWRM). Het Landscape Rehabilitation Programme zal zaken als bodemafbraak, erosie, ontbossing en de afname van bodemvruchtbaarheid tegengaan. Dit programma wordt gecombineerd met de ontwikkeling van de waardeketen voor landbouwproducten, met als doel het inkomen van boeren te verhogen en duurzame resultaten te behalen.

Veiligheid & Rechtsorde
Binnen de JRLOS is meer aandacht nodig voor het verbeteren van de efficiëntie binnen de sector. Nederland blijft de 50 aanbevelingen van de Universal Periodic Review (UPR) van de Human Rights Council monitoren, die door Rwanda zijn aangenomen. Verder blijven Nederland en de betrokken actoren in de JRLOS in dialoog over het rechtssysteem en over belangrijke zaken omtrent mensenrechten.

Verkiezingen
De Europese Unie (EU) zal met de Rwandese autoriteiten in gesprek blijven over de verkiezingen in augustus 2017. Deze verkiezingen worden gemonitord door de EU en haar lidstaten.

Private sector ontwikkeling
Het programma dient ter ondersteuning van lokale economische ontwikkeling. Evaluatie van het programma heeft aangetoond dat de steun heeft geleid tot aanzienlijke verbeteringen van de economische omstandigheden in rurale gebieden. Aangezien in Rwanda 80% van de allerarmsten in rurale gebieden woont, kan geconcludeerd worden dat deze inspanningen hebben bijgedragen aan het verminderen van armoede. In een nieuw programma, waarin de private sector actief betrokken wordt, streeft de ambassade ernaar om belangrijke zaken binnen de waardeketens van de tuinbouw (waaronder bananen) te verbeteren. Sinds het besluit om Rwanda als overgangsland te beschouwen, staat de Nederlandse hulp en handel agenda in alle programma's centraal. De ambitieuze investeringsprogramma's van de Rwandese overheid bieden goede kansen voor Nederlandse exporteurs en investeringsmogelijkheden voor Nederlandse bedrijven.

Financiële samenvatting

Totale uitgaven van de ambassade € 49,397,190

Uitgaven 2016 per thema

Uitgaven 2016 per kanaal