Context

De economie van Indonesië groeide in 2016 met 5%. Dit resultaat is behaald dankzij een solide monetair en fiscaal beleid en een stabiele consumptie. Om het investeringsklimaat te verbeteren en verdere economische groei te stimuleren, is de overheid gestart met hervormingen. Dit omvat onder meer een investeringsuitbreiding in de openbare infrastructuur en het openen van nieuwe sectoren voor particuliere en buitenlandse investeringen door de regelgeving te stroomlijnen. President Widodo introduceerde in 2016 het eerste juridische hervormingspakket en de nationale anti-corruptie commissie verhoogde haar inspanningen gericht op strafbaarheid van corruptie. De Indonesische overheid onderkent dat een verbeterde rechtsorde essentieel is voor verdere groei en voor het waarborgen van stabiliteit. De politieke aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2019 is begonnen. Er heerst bezorgdheid over de toenemende invloed van radicale groeperingen in de samenleving. Dit kwam naar buiten in manifestaties die leidden tot het besluit tot rechterlijke vervolging op de beschuldiging van godslastering van gouverneur Purnama van Jakarta, en in de verminderde ruimte voor minderheden, zoals LGBTI. Tevens vonden in 2016 executies van terdoodveroordeelden plaats. Het risico van terroristische aanslagen blijft relatief hoog, onder meer door terugval en terugkeer van jihadstrijders. Begin 2016 ondervond Jakarta nog een terroristische aanslag.

Uitgelicht project

Vegetable Production and Marketing with Impact (VEGIMPACT) programma in Indonesië

Kleinschalige boeren zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de groenteproductie van Indonesië. Echter hebben zij vaak te maken met beperkte toegang tot kennis, kapitaal en supply chains. Het door Nederland gefinancierde Vegetable Production and Marketing with Impact (VEGIMPACT) programma werkt samen met boeren om de winst van de productie te verhogen en marketing te verbeteren. Indonesië beoogd door middel van publieke-private partnerschappen goede landbouwpraktijken en nieuwe waardeketens te ontwikkelen die een blijvende impact zullen hebben op voeding, voedselzekerheid en de ontwikkeling van de private sector. Daarnaast worden boeren, landbouw voorlichters, onderzoekers en handelaren getraind om leer te halen uit het programma in Indonesië.

Belangrijkste resultaten van de ambassade in Indonesië

Water

Indicator Score Vooruitgang

Aantal mensen met toegang tot verbeterde sanitaire voorzieningen en voorlichting over hygiëne

1,5 miljoen Op schema
Meer dan 1,5 miljoen sinds 2012
Interpretatie van de resultaten in context

Het Urban Sanitation Development Project (USDP) heeft, met steun van de Nederlandse ambassade, goede sanitaire plannen opgesteld in 458 van de 482 deelnemende steden en districten. Indonesië heeft de ambitie om voor 2019 universele toegang tot sanitaire voorzieningen te verstrekken. Nederland draagt daar via USDP en projecten uitgevoerd door SNV en Simavi aan bij door de capaciteit van organisaties (publiek en privaat) die verantwoordelijk zijn voor sanitaire interventies op te bouwen, het geven van technisch, financieel en strategisch advies op het terrein van hygiënevoorlichting en door onder de bevolking een grotere vraag naar goede sanitaire voorzieningen te creëren. Het bevorderen van toegang tot sanitaire voorzieningen is bij veel lokale overheden echter geen voornaamste prioriteit. Nauwkeuring toezicht op de vooruitgang is om die reden zeer belangrijk. Op deze manier kan worden gemonitord of de steun die door projecten als USDP wordt geleverd volledig wordt geïnternaliseerd en of de Nederlandse steun in de komende twee jaar zal resulteren in daadwerkelijke verbeteringen en investeringen.

Aantal mensen in Jakarta dat voordeel ondervindt van verbeterd stroomgebied beheer en veiligere delta’s

2,5 miljoen Vooruitgang, maar niet op schema
Meer dan 2.5 miljoen in Jakarta ondervinden voordeel aan het verbeterd stroomgebied beheer en veiligere delta's tegen overstromingen. Er wordt geacht dat aanhoudende steun op korte termijn zal resulteren in het beschermen van meer mensen.
Interpretatie van de resultaten in context

Met steun van Nederland ondervinden zo'n 2,5 miljoen mensen in Jakarta minder last van overstromingen dan ze dat voorheen deden. Om het veiligheidsniveau voor deze en nog zo'n 1,5 miljoen meer mensen verder te verhogen, moeten echter dringend aanvullende maatregelen worden genomen om verdere bodemdaling te voorkomen en de waterkwaliteit van het oppervlaktewater te bevorderen door middel van verbeterde drinkwater- en sanitaire voorzieningen. Zoals afgesproken in een trilaterale Memorandum of Understanding, ondertekend in 2016, biedt Nederland in samenwerking met Zuid-Korea technische ondersteuning aan Indonesië. Dit ter voorbereiding van verdere langtermijnbesluitvorming in 2018. Nederland wordt door de Indonesische overheid gezien als een gewaardeerde en vertrouwde adviseur op het gebied van waterveiligheid, niet alleen in Jakarta maar ook in steden als Semarang en Pekalongan.

Voedsel- en voedingszekerheid

Indicator Score Vooruitgang

Aantal boeren met toegenomen productiviteit en inkomen

10.200 Op schema
Aantal boeren
Interpretatie van de resultaten in context

Met dank aan het landbouwprogramma VEGIMPACT is het aantal boeren met een toegenomen productiviteit en inkomen gestegen van 7.350 in 2015 naar 10.200 in 2016. Kleinschalige boeren in Indonesië ondervonden hiermee een verbetering van de groenteproductie en marketing. Met steun van Nederland heeft VEGIMPACT bijgedragen aan de toename van de voedselzekerheid en de ontwikkeling van de private sector. VEGIMPACT-activiteiten (2012 - 2016) omvatten de ontwikkeling van Product Market Combinations, het versterken van de aardappelsector, de ontwikkeling van permanente plantaardige productiesystemen, de overdracht van praktische kennis over agronomie aan boeren en de vermindering van de gezondheidsrisico's op het gebied van groenteproductie. Een groot deel van de activiteiten richt zich op de praktijkopleiding en capaciteitsopbouw van boeren en andere belanghebbenden.

Aantal vissers en MKB's getraind in duurzaam beheer van visvijvers en aantal milieuvriendelijke hectaren visvijvers

200 / 4 Vooruitgang, maar niet op schema
200 vissers en 4 hectaren visvijvers
Interpretatie van de resultaten in context

De komende twee jaar zal prioriteit gegeven worden aan de visserijsector. Het project streeft naar het verbeteren en innoveren van de aquacultuur sector. Echter met de huidige kennis en gebrek aan nieuwe technieken, wordt de samenhang tussen vijvers, broedontwikkeling en voedselproductie bemoeilijkt. Met die reden wordt de nadruk gelegd op capaciteitsopbouw. Het project beoogt derhalve de levensvatbaarheid van de Indonesische visserijsector te verbeteren en de prestaties ervan te versterken door zich te richten op economische ontwikkeling, armoedebestrijding en voedselzekerheid. Het project streeft naar het vergroten van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van veilige en goede kwaliteit visproducten.

Veiligheid en Rechtsorde

Indicator Score Vooruitgang

Aantal vrouwen en meisjes dat toegang heeft tot rechtspraak (formeel of informeel), om zo hun grondrechten te beschermen, strafbare feiten te laten berechten en geschillen te beslechten

185 Vooruitgang, maar niet op schema
185 vrouwelijke slachtoffers in de provincies: Medan, NTB, Sulteng, Makassar, Semarang, and Jakarta
Interpretatie van de resultaten in context

Vrouwen in Indonesië hebben vaak te maken met ongelijke behandeling, met name in provincies zoals Papoea. Het patriarchale karakter van de maatschappij laat zien dat een groot deel van de vrouwen hun rechten niet kennen of opeisen. Met beperkte omvang, worden vrouwen ondersteund via de lokale rechtshulporganisatie LBH APIK (Asosiasi Lembuya Bantuan Hukum Apik Indonesia). De lokale aandacht garandeert echter dat de steun toegankelijk en effectief is. Met steun van Nederland zijn er 18 scholen gebouwd in 2016. Hier kunnen vrouwen leren wat hun rechten zijn en hoe zij deze kunnen vindiceren. In totaal zijn er 162 juridische hulpverleners getraind om deze vrouwen te helpen. Zij ondersteunen vrouwen bijvoorbeeld met het oplossen van zaken m.b.t. huiselijk geweld en indien nodig bij het aanstellen van advocaten tijdens een gerechtelijke procedure. In totaal hadden 185 vrouwen toegang tot rechtspraak om huiselijk geweld te rapporteren.

Toegenomen aantal beschikbare mechanismen voor joint community tension management

39 Op schema
Aantal community policing netwerken
Interpretatie van de resultaten in context

Nederland ondersteunt de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), die de Indonesische politie assisteert bij wijkactiviteiten in de provincies Papoea, Papoea Barat en Maluku. De lokale politienetwerken die sinds 2015 geleidelijk zijn opgericht, zijn bedoeld om de relatie tussen de politie en de inwoners te verbeteren. In deze provincies is het vertrouwen van de bevolking in de politie laag. Regelmatige en positieve communicatie heeft bijgedragen aan verbeterde relaties, evenals verbeterd gezamenlijk beheer van lokale conflicten. Ondanks de beperkte capaciteit van de pilot kende het project een brede impact. Zo heeft de IOM bijgedragen aan het nationale opleidingsprogramma van de politieagenten. Bovendien heeft de Indonesische politie, vaak op lokaal verzoek, de aanpak in minstens 172 andere dorpen geïmplementeerd.

Achtergrond & toekomst

Interpretatie van de resultaten in context

Veiligheid & Rechtsorde
De uitvoering van het LBH APIK-programma in de provincie Papoea is onder meer vertraagd wegens zijn complexe (geografische) aard. Begin 2017 ging het programma officieel van start. Vertraging bij het opzetten van het International Development Law Organization (IDLO) bureau in Indonesië, resulteerde in een moeizame implementatie van de veiligheidsprogramma’s. Sommige activiteiten zijn in 2016 van start gegaan, maar de meerderheid zal in 2017 beginnen. De resultaten weerspiegelen dus nog niet de activiteiten van het IDLO veiligheidsprogramma

Voedselzekerheid
Het opleiden van boeren is een integraal deel van het VEGIMPACT-project. Een juiste samenhang met de markt, zoals product/markt combinaties, is essentieel om boeren te stimuleren om anders te gaan werken. Om die reden was de installatie van dergelijke combinaties een belangrijk onderdeel van het project. Boeren waren er zo zeker van dat zij hun producten konden verkopen en dat zij door middel van samenwerken een constante stroom van kwaliteitsgroenten konden produceren.

Water
Met dank aan Simavi (SHAW) en SNV (STBM Lampung) hebben sinds 2012, in lijn met de verwachtingen, meer dan 1.5 miljoen mensen in Oost-Indonesië toegang gekregen tot sanitaire voorzieningen. De besluitvorming rondom maatregelen voor duurzame waterveiligheid in Jakarta heeft in 2016 wat vertraging opgelopen. Deels werd deze vertraging veroorzaakt door een uitgebreide evaluatie van een eerder in 2015 uitgebracht masterplan voor geïntegreerde kustontwikkeling (NCICD) en deels door de verkiezing van een nieuwe gouverneur voor Jakarta.

Blik op de toekomst

Veiligheid & Rechtsorde
Om het beoogde resultaat van de projecten te verwezenlijken, zijn de veiligheidsprogramma’s van IDLO verlengd. Het lokale politieprogramma zal, in samenwerking met IOM, ook worden voortgezet om de Indonesische politie onder meer te assisteren met het behouden van de structuren, procedures en methodes die zonder steun van de IOM zijn ingevoerd.

Voedselzekerheid
De steun van donoren en particuliere sectorpartijen en prioriteitstelling en investeringen door de Indonesische overheid en niet-gouvernementele actoren, zijn essentieel bij de gezamenlijke implementatie en/of financiering van programma’s omtrent voedselzekerheid. Goede beroepsopleidingen, nieuwe methodes (zoals apps) en meer prioriteit binnen nationale en lokale overheidsinstanties om meer boeren en vissers te bereiken zijn noodzakelijk.

Water
De activiteiten van Simavi (met het nieuwe SEHATI programma) en de tweede fase van het USDP-programma zullen in de komende 2 tot 3 jaar naar verwachting bijdragen aan verdere investeringen in en verhoogde toegang tot verbeterde sanitaire voorzieningen. Met oog op de uitfasering van de Nederlandse ontwikkelingshulp aan Indonesië in 2020, zal extra aandacht worden gegeven aan het consolideren en institutionaliseren van de resultaten van eerdere programma’s. Ook zal de rol van de private sector en de identificatie en mobilisatie van alternatieve fondsen voor verdere noodzakelijke investeringen meer aandacht krijgen. Betreft de verdere verbetering van de waterveiligheid in Jakarta, continueren Nederland en Zuid-Korea de komende twee jaar de technische ondersteuning aan NCICD. Zodoende wil Nederland investeringen in effectieve en duurzame kustbeschermingsinfrastructuur onderbouwen en faciliteren, en de Indonesische overheid ondersteunen bij de besluitvorming rondom drinkwater en sanitaire maatregelen.

Financiële samenvatting

Totale uitgaven van de ambassade € 18,526,626

Uitgaven 2016 per thema

Uitgaven 2016 per kanaal