Context

In januari 2017 werd de oppositieleider Nana Akufo Addo de nieuwe president van Ghana. Na een vreedzame democratische transitie, introduceerde president Akufo Addo een nieuw beleid, waarin meer aandacht wordt gegeven aan de ontwikkeling van de particuliere sector. Dit wordt gezien als een algemene positieve ontwikkeling voor Ghana en ook voor de samenwerking tussen Nederland en Ghana, aangezien Ghana een overgangsland is, waarin economische banden de officiële ontwikkelingshulp (ODA) geleidelijk overnemen. Nederland en Ghana werken productief samen aan inclusieve groei. Behalve de gemeenschappelijke doelstelling om werk en ontwikkeling voor iedereen te stimuleren, hopen zowel de Nederlandse als de Ghanese overheden potentiële migranten te overtuigen om in Ghana te blijven. Met betrekking tot de prioritaire thema's zijn nieuwe financierings- en bedrijfsmodellen ingevoerd om de participatie van de Nederlandse en Ghanese particuliere sector, kennisinstellingen en NGO's te bevorderen. De economische groei van Ghana is traditioneel sterk, maar de macro-economische situatie is in het afgelopen jaar minder gunstig geweest door grote fiscale en externe onevenwichtigheden. Gezien deze ontwikkelingen investeert het IMF in economische en financiële hervormingen, en Nederland heeft in toenemende mate zijn steun in Ghana gericht op markthervormingen en de uitvoering van douane- en belastingbeleid.

Uitgelicht project

Safina project in Ghana

Safisana, één van de WASH Window-projecten in Ghana, heeft goede resultaten getoond. In 2015 won het de Sarphati Award tijdens de Amsterdamse Waterweek. Met behulp van Nederlandse technologieën en het ontwikkelen van innovatieve bedrijfsmodellen behandelt het project organisch afval om elektriciteit en compost te produceren. Het project geeft een goed voorbeeld van hoe Ghana op een professionele manier met zijn afval kan omgaan. De YouTube-video geeft een beknopt overzicht van het Safisana Ghana-project.

Belangrijkste resultaten van de ambassade in Ghana

Water

Indicator Score Vooruitgang

Het aantal mensen in stedelijke gebieden met toegang tot en gebruik van verbeterde drinkwatervoorzieningen

403.800 Op schema
Het aantal mensen in stedelijke gebieden
Interpretatie van de resultaten in context

Ghana heeft het Millennium Ontwikkelingsdoel met betrekking tot schoon drinkwater flink overtroffen. De toegang tot schoon drinkwater is gestegen van 53% in 1990 naar 93% in 2014. Het Ghana Netherlands WASH Programme (GNWP) werkt aan toegang tot verbeterde water-, sanitaire- en hygiëne (WASH) voorzieningen in stedelijke gebieden en de verbetering van het stedelijke waterbeheer. Strategieën ter verbetering van de beschikbaarheid van voldoende, veilig en betaalbaar water omvatten: mobilisatie van investeringen voor waterzuiveringsinstallaties, de implementatie van vraagbeheersmaatregelen voor efficiënt watergebruik, bevordering van publiek-private partnerschappen (PPP's) en het ontwikkelen van bedrijfsmodellen voor stedelijke WASH-dienstverlening.

Aantal personen in stedelijke gebieden met toegang tot en gebruik van adequate sanitaire voorzieningen

45.191 Vooruitgang, maar niet op schema
Aantal personen in stedelijke gebieden
Interpretatie van de resultaten in context

Het gebruik en toegang tot sanitaire voorzieningen kende in Ghana een kleine toename: van 19% in 1990 naar 20% in 2014. Gebrek aan toegang tot sanitaire voorzieningen blijft een belangrijk gezondheidsprobleem. Door een slechte hygiëne heeft een moderne stad zoals Accra problemen met cholera-uitbraak. Daarnaast zien veel mensen de openbare ruimte als een openbaar toilet (19% landelijk). Slechts 4% van de stedelijke bevolking heeft toegang tot adequate riolering en de beperkt aanwezige rioolinstallaties functioneren vaak niet. Bij de ontwikkeling van de economie zijn afvalproblemen toegenomen. Het Ghana Dutch WASH Programme heeft daarom 16 projecten geïmplementeerd, waaronder PPP's die betrekking hebben op sanitaire problemen. Een goed voorbeeld is het Safisana-project, dat organisch afval omzet in elektriciteit en compost.

Voedsel- en voedingszekerheid

Indicator Score Vooruitgang

Aantal boeren met toegenomen productiviteit en inkomen

139.304 Op schema
139.304
Interpretatie van de resultaten in context

Het Nederlandse programma in Ghana richt zich op cacao, palmolie en groenten. Een verhoging van productiviteit en duurzaamheid is te zien in de goede agronomische praktijken en certificering (GAP). Daarnaast worden nieuwe zakelijke vaardigheden aangeleerd via goede ondernemingspraktijken.
Dit zijn veelbelovende resultaten in een sector die in 2016 werd uitgedaagd door een lage economische groei (3%). Sommige subsectoren, zoals cacao, kenden zelfs een marktdaling vanwege de lagere cacaoproductie, vooral veroorzaakt door slechte weersomstandigheden. De nieuwe regering stimuleert een grotere rol voor de private sector in de landbouw. Dit komt overeen met de door de ambassade ondersteunde landbouwactiviteiten, die de rol van de private sector in de landbouw ondersteunen.

Aantal hectare landbouwgrond dat eco-efficiënter wordt gebruikt

76.568 Op schema
76.568
Interpretatie van de resultaten in context

De meeste duurzame resultaten rondom cacao en palmolie worden bereikt door certificering en goede agronomische praktijken (GAP). Voor groenten worden de resultaten bereikt door middel van GAP, EUROGAP en het nieuw ontwikkelde Ghana Green Label. De nieuwe regering heeft de nadruk gelegd op klimaatslimme landbouw en bevordert mitigatiemaatregelen. Dit is belangrijk, aangezien de meeste gewassen in Ghana worden beïnvloed door klimaatverandering.

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

Indicator Score Vooruitgang

Aantal jongeren bereikt met seksuele voorlichting

731.472 Op schema
731.472
Interpretatie van de resultaten in context

Dit resultaat reikte verder dan het target van 2016, maar er moet nog veel gedaan worden. In Ghana worden jonge mensen beter geïnformeerd en kunnen ze betere keuzes maken met betrekking tot hun gezondheid. Hoewel het geboortecijfer al gedaald is van 6,4 kinderen per vrouw in 1988 naar 4,2 kinderen per vrouw in 2016, is dit cijfer echter nog steeds hoog.

Aantal veilige (post-) abortusdiensten

666 Op schema
666
Interpretatie van de resultaten in context

Het doel van het faciliteren en ondersteunen van 110 veilige abortusdiensten is door de ambassade overtroffen: in 2016 werden 666 veilige abortusdiensten uitgevoerd door verschillende artsen in Ghana. De belangrijkste bron van gegevens over abortuszorg op nationaal niveau in Ghana komt van de door de ambassade gesteunde partner Marie Stopes international. Het bereiken van de doelstelling werd gestimuleerd door de diensten van Marie Stopes Ladies, met de introductie van een nieuw model waarin opgeleide vroedvrouwen medische abortusdiensten leveren. Dit resultaat levert ook een belangrijke bijdrage aan de vermindering van moedersterfte in Ghana, waarvan ongeveer 30% te wijten is aan onveilige abortussen. De huidige moedersterfte is 350 vrouwen per 100.000 geboortes.

Private sector ontwikkeling

Indicator Score Vooruitgang

Aantal bedrijven met een ondersteund plan voor investering, handel of dienstverlening

482 Op schema
Aantal bedrijven
Interpretatie van de resultaten in context

De WASH-ondernemers ontvingen bedrijfsondersteunende diensten, waaronder kredieten. Centraal in de Ghana Dutch WASH Programme (GNWP) benadering staan een bedrijfsgerichte methodiek en de betrokkenheid van de private sector. Stedelijke water- en sanitaire voorzieningen zijn geschikt voor de betrokkenheid en versterking van de private sector. De meeste burgers zijn in staat om te betalen voor kwaliteitsdiensten en de lokale en internationale bedrijven zijn enthousiast om deze nieuwe markten te betreden. Lokale overheden op gemeentelijk niveau werken in goed samenwerkingsverband met de particuliere sector door middel van publiek-private partnerschappen (PPP). Bij de implementatie van GNWP-projecten zijn veel Nederlandse NGO's en bedrijven betrokken. Het Sustainable Health Innovation for Equity (SHINE) project, uitgevoerd door Marie Stopes International Ghana (MSIG), is zodanig ontworpen dat de particuliere sector een effectieve, innovatieve en duurzame betrokkenheid heeft bij het aanbieden van SRGR-diensten.

Achtergrond & toekomst

Interpretatie van de resultaten in context

Water: de vierde aanbesteding voor het Ghana Nederland WASH-programma vond wegens bezuinigingen niet plaats. Afvalbeheerprojecten zijn vertraagd, met name door de verkiezingscampagne in de tweede helft van 2016 en door de aanstelling van de nieuwe overheid. Deze nieuwe overheid is begin 2017 geïnstalleerd en had de tijd nodig om zich te verdiepen in de lopende projecten. Als gevolg daarvan, hebben de afvalbeheerprojecten nog niet de gewenste resultaten behaald.

Blik op de toekomst

Onder de nieuwe regering, gestart in januari 2017, zullen de door Nederland gesteunde programma's naar verwachting in een meer gunstige omgeving worden uitgevoerd. De regering heeft hervormingen aangekondigd om een meer zakelijke en bedrijfsvriendelijke omgeving te creëren. Om succesvol te zijn, streeft Ghana naar een positieve macro-economische situatie. Hierbij is het essentieel om het IMF-programma te volgen, maar is Ghana ook afhankelijk van een positieve ontwikkeling van de wereldmarkt.
Positieve resultaten in de landbouw hebben geleid tot een verhoging van de programma's in cacao, palmolie en groenten. Deze programma’s zijn uitgevoerd door de private sector in zowel Ghana als in de omliggende regio. WASH-programma's, met inbegrip van de vertraagde start van afvalbeheerprojecten, zullen doorgaan tot 2020 maar wel met verminderde middelen. Dit omdat een vierde aanbesteding wegens bezuinigingen niet plaatsvond. Voor SRGR werd besloten om het programma na 2016 niet voort te zetten, hoewel de inspanningen van de private sector hebben gezorgd voor een aantal positieve en innovatieve resultaten. Ontwikkelingsprogramma’s in de private sector, met name gericht op jonge ondernemers, worden voorgezet, aangezien dit thema zowel in Nederland als in Ghana relevant is. In 2020 ontvangt Ghana geen gedelegeerde ODA-fondsen meer. Deze fondsen worden gedelegeerd aan en beheerd door de ambassade in Accra.

Financiële samenvatting

Totale uitgaven van de ambassade € 26,427,068

Uitgaven 2016 per thema

Uitgaven 2016 per kanaal